Perakende Gastronomisinde Yerel Dinamikler

Perakende Gastronomisinde Yerel Dinamikler

Perakende sektörünün gastronomiyi ve gastronomi turizmini yeniden keşfettiğini görüyorum. İkibinli yıllarda hiper marketler girişlerindeki büyük alanlarda ve insertlerinde sayfa sayfa yer ayırarak İtalyan Haftası, Fransız Haftası, Alman Haftası yaparlardı. iki paket fazladan Fransız peyniri, üç paket fazladan İtalyan makarnası, pizza sosu, üç kutu fazladan Alman birası ya satılır ya satılmazdı. Uluslararası gastronominin ilk adımlarıydı bunlar.. Sonraki yıllarda da ithal ürünlere pek bir aç olan pazara binlerce ithal yiyecek içecek dahil oldu. Arboria pirincinden, Meksika fasulyesine, Chia tohumuna kadar tatmadığımız gıda kalmadı.

Yerel mutfağın önemi, bölgesel ürün çeşitliliğinin önemini, coğrafi işaretlemeyi ilk Metro ekibi keşfetti diyebiliriz. Tokat sarımsağı, Aydın İnciri, Finike portakalı, Karacabey soğanı, Bodrum mandalinası, Hatay zeytini, Gümüşhane pestili örneklerini raflarında ilk yer vermek bir yana, PR desteğiyle ‘yerel mutfağın’ temellerini atarak gastronomi turizminin tarımla buluşmasını sağladılar. Bu başarının arkasında Ayşin Işıkgece ve Birol Uluşan’ın azimli çalışmaları ve gece gündüz demeden emeklerinin olduğunu biliyorum.

Bu Karpuz Nereli ?

Şimdilerde küçük işletmelere butik işletme denmesi ile başlayan, yerel ve bölgesel alımları stratejik hedeflerine koyan perakendeciler ‘fark’ yaratıyor. Özellikle meyve sebze raflarında ürünlerin geldikleri yeri, bölgesini yazarak İznik domatesi, Müşküle üzümü, Kırkağaç kavunu, Kadirli turpu, Ceyhan Karpuzu denilmesi ile ürünlerin bölgelerin, şehirlerin  markalaşmalarının önünü açıyor.

Bursalı olarak içimin yandığı bir konu da ‘Santa Maria Armut’ diyerek Santa Maria’yı, Brüksel lahanası derken Brüksel’i reklam etmesine ediyoruz da, Deveci armudun üzerine neden Gürsu-Ağaköy armudu yazmıyoruz. Hem de Türkiye’de deveci armudunun %95’i Bursa’da üretiliyorken .. Aynı şekilde tedariğinizi bölgelerinden yapıyorsanız; Böğürtlene Bursa böğürtleni, ahududuya Bursa ahududusu, bibere Yenişehir biberi, pırasaya İnegöl pırasası , elmaya Amasya elması, patatese Afyon patatesi diye adlandırmamız gerektiği gibi..

Gastronomi Festivalleri

Şehirlerin markalaşması adına yapılan gastronomi festivalleri, Pr faaliyetleri, aşçıların ve yerel restoranların tanıtımları da önemlidir. Gaziantep’in bu kadar çok yerli yabancı turist çekmesinin sebebi bu değil midir? Keza enginar ile başlayan Urla, Michelin yıldız ayarındaki Od gibi restoranların artması ile Turizmde inanılmaz bir çıkış sağlamıştır. Od’un yaratıcısı Osman Sezener restoranımda yabancı ve ithal hiçbir girdi kullanmıyorum, her şeyimi yerel ve bölgesel adreslerden tedarik sağlıyor, sosları mümkün olduğunca kendim üretmeye çalışıyorum diyerek, ithal ürünlere set çekiyor, yerel ve bölgesel ürünlerin öne çıkmasını ve markalaşmasının önünü açıyor.

Perakendenin  İkinci Rönesansı

İsveç’te perakende sektöründeki yaptığı güzel işlerle gurur duyduğumuz Muhittin Taylı Matwörlden ile sadece etnik nüfusun ilgisini çekmedi, tüm İsveç halkının yolunu bir şekilde Matwörlden’den geçirerek  içli köftenin, baklavanın, böreğin lezzetini tatmalarını, müptelası olmalarını sağladı. Bu böyledir, mumbarı önce bilen yer, sonra bu neymiş diye meraktan herkes tadına bakar, sonra müptelası olur.

Online pazarda yerel Gastronomi siteleri hızla artmakta, yakında eminim Etiler’de, Kadıköy’de içinde yerelliğin tüm unsurlarını barındıran ‘Karadeniz Marketi’ ,‘Güneydoğu Pazarı’ , ‘Ege Sofrası’ gibi perakende noktaları daha da artacaktır. Ulusal perakende markaları bundan sonra daha fazla yerel ve bölgesel markalara yer vererek, tematik gastronomi haftaları düzenleyecek, marketlere girdiğinizde şimdilerde hissedemediğimiz ‘ruhu ‘ hissedeceğiz. Perakende sektöründe birlikte çalışmaktan gurur duyduğum Orhan Kozan; ‘Markete girdiğinizde marketin bir ruhu olmalı, girer girmez bu ruhu hissetmelisiniz’ derdi.

Perakende sektörünün kırılma zamanı olan ‘Perakendenin Rönesansı’ dediğim birincisi  ‘e-ticaret’ ise, ikinci kırılma noktasının ise  ‘Gastronomi Turizm ile yerel ve bölgesel ürün ve şehirler’ olacaktır.

Hatay Ürünlerine Hatay Bileti

Düşünsenize bordo mavi renklerinde Karadeniz konsepti ile düzenlenmiş raflarda Karadeniz ürünleri satın alırken alışverişin sonunda size bir Trabzon seyahati çıkıyor. Hatay konsepti ile düzenlenmiş raflarda Hatay ürünlerini satın alanlara Hatay uçak bileti … Böyle aksiyonlara Valilik, Belediye Başkanlığı, şehrin Turizm İl Müdürlüğü gibi karar vericilerinin de destek vereceğine inanıyorum. Şehirlerin markalaşmasına çok ciddi katkılar vereceğine inanıyorum.

Perakendeciler de bu yıllardır birbirine benzeyen kampanya ve tekrarlanan pazarlama stratejilerinden bıkmadı mı? Onların da yeni ve farklı bir şeyler denemek isteyeceklerini düşünüyorum.