Kamu Özel Ortaklıkları – 2

Kamu Özel Ortaklıkları – 2

 Temel Esaslar, Kullanım Alanları ve Kullanım Çeşitleri

Geçtiğimiz haftalardaki son köşe yazımda Kamu Özel Ortaklıkları (PPP) tarihi, tanımı ve hangi projelerin bu çalışmaya uygun olduğu konularını ele almıştım. Kamu Özel Ortaklıkları (PPP) yazı dizimizin ikinci bölümünde de temel esasları, kullanım alanları ve kullanım çeşitleri konusunu masaya yatırmak istedim.

Temel Esaslar

  • Kamu yapan ve işleten konumundan düzenleyen ve denetleyen konumuna geçer.
  • Sözleşme ile imtiyaz belli bir süre için özel sektöre devredilir. Bu sürenin sonunda altyapı projesi kamuya devir olur.
  • Özel sektör üstlenmiş olduğu hizmetler ve almış olduğu riske paralel olarak bir tarife/gelir elde eder.
  • Özel sektör tarafından verilen hizmetin bedeli devlet ya da kullanıcılar tarafından karşılanıyor olabilir.
  • Kamu PPP sözleşmesi kapsamında tanımlanan ürün ve hizmetlerin zamanında ve arzu edilen kalitede sağlanmasını arzu eder. Projenin zamanında, belirlenen kapasitede ve performans kriterlerine uygun olarak tamamlanması da sözleşme hükümlerinde yer alır.
  • Ürün ve hizmetlerin, sözleşme süresince ülke menfaatlerine uygun maliyetlerle tedarik edilmesi önemlidir.
  • Kalite ile ilgili standartlar belirlenir ve kamu otoritesi tarafından uygunluk düzenli aralıklarla kontrol edilir.
  • Hizmet ve ürün kalitesinin proje süresince iyileştirilmesi, verimliliğin arttırılması ile maliyetlerin düşürülmesi talep edilebilir.
  • Kamu tarafında projenin teknik özelliklerinden çok projenin üretim kapasitesi, verimliliği ve kalite standartları önemlidir. Odak nasıl yapıldığından çok proje çıktıları üzerindedir.

Kullanım Alanları

PPP yöntemi ile oto yol, köprü, hastane, köprü, liman, havalimanı, boru hatları, spor kompleksleri, enerji üretim ve dağıtımı, su ve kanalizasyon gibi hemen her tip altyapı yatırım projesi finanse edilebilir. Hapishaneler ile konsoloslukların bile bu yöntem ile finanse edildiği örnekler mevcuttur ve her geçen gün kapsam genişlemektedir.

Kullanım Çeşitleri

Bir projenin tamamlanması için tasarım, finansman, inşaat, işletme, bakım onarım gibi fonksiyonların yerine getirilmesi gerekir. PPP projelerinde bu fonksiyonların bir kısmını veya tamamını özel sektör üstleniyor olabilir.

Yap işlet devret (BOT) ve Yap Kirala Devret (BLT) en yaygın kullanım şekillerinden biridir. Bazı yanlış söylemlerin aksine Yap İşlet Devret (BOT) PPP projelerinin uygulanmasında kullanılan bir yöntem olup PPP uygulaması dışında kalan farklı bir tedarik yöntemi değildir. Ayrıca Yap Devret (BT), Yap Sahip Ol İşlet (BOO) ve Yap Transfer Et İşlet (BTO) de kullanılan diğer yöntemler arasındadır.

Ülke olarak da sürekli gündeme aldığımız ve oldukça detaylı bir konu olduğu için Kamu Özel Ortaklıkları (PPP) yazılarıma önümüzdeki haftalarda da devam edeceğim. Bu yazı dizisinde Kamu Özel Ortaklıkları (PPP) ile ilgili kamuoyunun gündeminde olan kritik sorulara yanıt vermeye çalışacağım.

Fatih Kuran

Dinamo Danışmanlık Kurucu Ortağı, Kamu Özel Ortaklığı (PPP) ve Proje Finansmanı Uzmanı