Eklenme Tarihi : 21 Nisan 2010 Çarşamba
Yılmaz Pekmezcan

İnsan Kaynakları Yönetimi ve Perakende

Perakende insanla başlar, insanla biter sözü, sanırım bu sektörde faaliyet gösteren firmaların en çok ilişkide olmaları gereken bir bilim dalı olduğunu da ortaya koyuyor. M. Köksal hocamdan nakleder isek, insan kaynakları, en üst tepe yöneticiden en alt kademedeki çalışana kadar işletmedeki tüm çalışanları kapsayan kavramdır.


Her işletme amacına ulaşabilmek için insandan yararlanmak zorundadır. Her kavramda olduğu gibi insan kaynakları yönetimi de birçok tanım ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bir kaynağa göre de insan kaynakları yönetimi, işletmedeki insan kaynağının, işletme amaçlarını gerçekleştirecek bir şekilde planlanması, işe alınması, çalıştırılması, değerlendirilmesi ve diğer yasal işlemlerin yapılması olarak tanımlanmaktadır. Her perakende format, özellikle son yıllardaki yoğun rekabet ortamı ve ekonomik durgunluk döneminde ayakta kalabilmek için etkin ve verimli faaliyetler yapmak durumundadır. Her işletmenin varlığını devam ettirebilmesi büyük ölçüde piyasalarla ilgili geleceği doğru tahlil etmelerine, günceli yakalayabilmelerine, müşteri davranışlarını doğru okuyabilmelerine, her türlü girdi maliyetlerini minimize ederek karı en yüksek noktaya taşıyabilmelerine bağlıdır. Ayrıca araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin gerçekleştirilerek ürünlerin ya da hizmetlerin zamanında pazarlanabilmesi ve yeni satış yöntemleri bulunarak uygulamaya konulması gibi etkinliklerin tümü işletmenin sahip olduğu insan kaynağı ile gerçekleştirilmektedir. Günümüzde personele yapılan yatırımlar halen en büyük gider kalemini oluşturmaya devam etmektedir. Üretimden pazarlamaya kadar, işletmede yapılan tüm işlerin etkinlik ve verimliliği, görevli personelin nitelik ve niceliğine bağlı olmaktadır. Bu yüzden, insan kaynakları yönetimi, işlerin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan personelin işe alınmasından işten çıkarılmasında kadar her türlü eylemi kapsamına alan bir işlevdir. Diğer bir ifade ile işgören sorunlarının çözümüne yönelik yol ve yöntemleri gösteren bir işletme fonksiyonudur. Bu fonksiyon, personel ihtiyacının belirlenmesi ve ilanların yapılması, içlerinden uygun olan elemanların seçilerek işe alınması, işletme kültürüne uyumlaştırılması, işgörenlerin motive edilmesi, performanslarının değerlendirilmesi, çatışmalarının çözümlenmesi, bireyler ve gruplar arası ilişkilerin ve iletişimin sağlanması, yeniden yapılanma, sağlıklı örgüt iklimin, biz duygusunun oluşturulması, çalışanların eğitilmesi ve geliştirilmesi gibi bir çok uygulamayı kapsamına almaktadır. İnsan kaynakları yönetiminin temelde iki ana amacının oluğu söylenebilir. Birinci amaç, işletmede görev yapan işgörenlerin bilgi, yetenek ve becerilerini rasyonel bir şekilde kullanmak suretiyle, onların işletmeye olan katkılarını en yüksek seviyeye çıkarmak. İkinci amaç ise, işletmede çalışan insanların, yaptıkları işlerden doyum sağlamalarına katkıda bulunarak kişisel ve mesleki açıdan gelişmelerine katkı sağlamaktır. Dar anlamda insan kaynakları yönetiminin kapsadığı işlevler: İnsan kaynaklarının planlanması, İş analizi ve iş tanımları, İş gören bulma ve seçme, İşgören eğitimi ve kariyer geliştirme, Performans değerlendirme, İş değerlendirme ve ücretleme, İş güvenliği ve işçi sağlığı, Özlük işleri.Bilindiği üzere, personel yönetimi başlangıçta, çalışanlarla ilgili kayıt tutma faaliyeti olarak değerlendirilmiştir. Tutulan kayıtların, genellikle personel ücretleri, yan ödemeler, sigorta kesenekleri ve benzeri muhasebe kayıtlarını içermesi, diğer bir ifade ile ücret ve diğer ödemeleri etkileyecek konularda kayıt tutulması, personel yönetiminde işgörenlerin bir maliyet unsuru olarak ele alındığını göstermektedir. Çağdaş anlayışa göre insan kaynağı bir maliyet unsuru olmaktan ziyade değerlendirilmesi ve geliştirilmesi gereken bir kaynak olarak görülmektedir. Yine bu anlayışa göre organizasyonun sürekli değişen ve gelişen çevresel şartlara uyumunu sağlayacak en dinamik kaynak olarak da insan faktörü görülmektedir. Bu noktadan hareketle, insan kaynakları yönetiminin insana bakış açısının daha bütüncül ve sistematik olduğu söylenebilir. Rekabet ortamındaki bir perakende formatın sürdürülebilir başarı için, üretim faktörlerini kullanan insan kaynağı potansiyelini tam olarak etkin ve verimli bir şekilde kullanması, onun zeka ve yeteneklerinden azami ölçüde yararlanması gerekir. Bu amaçla da işletmenin düşünebilen, hayal kurabilen, çok yönlü, değişken ve karmaşık davranışlar gösteren insanı anlamaya, yorumlamaya, geliştirmeye ve yönetmeye yönelik bir anlayış ya da kültür oluşması gerekir. İnsan kaynakları yönetimi kendi işlevlerini yerine getirirken diğer bölümlere de kendi alanında danışmanlık hizmeti vermekte olup,her yönetici aynı zamanda bir insan kaynakları yöneticisidir anlayışını işletme içerisinde hâkim kılmaya çalışmaktadır. Kısaca özetlemek gerekirse; personel yönetiminin daha ziyade iş odaklı olduğu, kayıt sistemini esas aldığı statik yapıya önem verdiği, insan ilişkilerinde bir takım kalıpları ve normları esas alarak klasik yönetim anlayışını benimsediği, insan kaynakları yönetiminin ise, insan odaklı olduğu, insanı önemli bir girdi ve kaynak olarak gördüğü, dinamik yapıya önem verdiği, misyon ve değerleri göz önünde tutarak toplam kalite anlayışına ve stratejik planlamaya önem verdiği ve tüm organizasyona danışmanlık hizmeti sunduğu söylenebilir.
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive