“Melek” gibi yatırımcı Hasan Aslanoba

Paydaşları için değer yaratan bir şirket olan Aslanoba Group, 68 farklı şirkete toplamda 62 milyon dolar yatırım yaptı ve Türkiye’nin en önemli “Melek Yatırımcı”ları arasında yerini aldı. Aslanoba Group’un Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Aslanoba, hem yatırımlarının detaylarını hem de yatırım yapmak isteyenler için püf noktaları bizim için anlattı

Eklenme Tarihi : 18 Eylül 2015 Cuma
melek-gibi-yatirimci-hasan-aslanoba

Perakende.org özel haberi - Yaren Öz


Aslanoba Group’u herkes tanıyor ancak siz 2012 yılında “Melek Yatırımcı” olmaya karar verdiniz ve yatırımlarınıza devam ediyorsunuz. Bize Melek Yatırımcılık kavramını kısaca açıklayabilir misiniz?
Varlıklı bireylerin kendi özel sermayelerini, startup denilen erken aşama şirketlerine yatırmasına “Melek Yatırımcı” diyoruz. Bu şirketler genelde internet ve mobil teknolojilerinin avantajını kullanarak işlerini hızlıca büyütme iddiası taşıyorlar ve şirket kurucuları çoğu kez vizyoner ve iyi eğitimli gençlerden oluşuyor. Startup şirketler erken aşamada olduğu için riskleri yüksektir, bu nedenle bir melek yatırımcının riskini dağıtmak için çok sayıda şirkete yatırım yapması gerekiyor. Örneğin, ünlü melek yatırımcı David Rose en az 20 şirkete yatırım yapılmasını tavsiye eder. Bu yatırım alan şirketlerin bazıları batar, bazıları ise inanılmaz derecede başarılı olurlar. Başarılı şirketlerin kurucuları kendi dâhice yetkinliklerini, internet ve mobil teknolojilerin avantajları ile birleştirerek, şirketlerini çok değerli hale getirebiliyorlar. Sizin portföyünüzde 2-3 tanesi bile çok başarılı olduğunda siz tüm yatırımınızı kurtarmakla kalmıyor, yatırımınızın 4-5 katı geri dönüş sağlayabiliyorsunuz. Ancak, melek yatırımcılıkta bilgi ve tecrübe önemlidir; yeterince bilgi ve tecrübe edinmeden büyük riskler almak doğru değil. Bu yatırımcılığın püf noktasıysa; hangi işi devam ettirip hangi işi sona erdirmek gerekiyor ona karar vermekte. Verimsiz olan işi sona erdirip, oradaki enerjiyi de iyi giden yatırıma harcamalısınız.  Böylece iyi giden yatırım size 10 kat daha fazla kazandırabilir.

 

Yalın Girişim (Lean Startup) yaklaşımını da çok duyuyoruz, bu kavramı anlatabilir misiniz?
Startup'lar yalın olmak zorunda. Parayı çok harcamamalı, adeta koklamalı. Fazla vakit kaybetmeden, asgari özelliklere sahip bir ürün ile (minimum viable product) pazarı ölçmeli. Çünkü 3’te 2’si daha sonra iş modelini önemli ölçüde değiştiriyor; yani pivot ediyor. Aslında bir startup, bir stratejinin uygulayıcısı olmaktan ziyade, işe yarar bir stratejinin sürekli arayışı içindedir.

 

Melek Yatırımcı veya Girişim Sermayesi olarak, toplam kaç startup’a yatırım yaptınız? Bunlardan kaç tanesi aktif durumda?
2015 Haziran itibariyle, toplamda 68 farklı şirkete, toplamda 62 milyon dolar yatırım yaptım. Bu yatırımlarımdan 60 tanesi aktif durumda, 8 tanesi ya faaliyetini sonlandırdı veya bir gelecek görmediğim için hisselerimi devredip ayrıldım.

 

Yatırımlarınızı seçerken nelere dikkat ediyorsunuz?
Öncelikle, bir işin tuttuğunu yani ivmelendiğini görmeliyim. Niş bir pazarda değil; büyük bir pazarda büyük bir sorunu çözüyor olması gerekir. İkna olabilmem için, müşterisinin problemini ve buna karşılık sunduğu çözümü çok iyi tarif edebilmeli. Hedeflediği kategoride pazara ilk girmenin avantajına sahip olmalı. Yerleşik güçlü bir rakibi aynen taklit eden değil, farklı bir yaklaşımla, kendi kategorisini yaratan bir stratejisi olmalı. Zaten, iyi bir ekibin genelde iyi bir stratejisi de olur; ekibin kalitesini sunumundan bile hemen anlarız.

 

Bir şirkete ne kadar yatırım yapıyorsunuz?
İlk yatırım yaptığımda genelde yüzde yüzde 10 ile yüzde 30 arasında hisse alıyorum. Yatırım miktarları da genelde 250 bin dolar ile 2 milyon dolar arasında oluyor. Ancak, bazen devam eden yatırımlardan dolayı tek bir şirkette bile 5 milyon dolara kadar çıkabiliyorum.

 

Kendi girişimleriniz Tazedirekt ve Webnak hakkında bilgi verebilir misiniz?
İnternet yatırımlarına devam edeceğim; ancak 2015’de kendi girişimlerim Webnak ve Tazedirekt’e daha fazla odaklanmış durumdayım. Tazedirekt.com, şehirli insanın kolayca ulaşamadığı, bol çeşitte taze, doğal veya organik gıdaları, internetten alışverişin ve direkt eve teslimin kolaylığı ile müşterilerine sunuyor. Diğer benzer işlerden en büyük farkımız; kendimize ait büyükbaş ve küçükbaş besi çiftliklerimiz (Boğazköy Çiftliği markası ile); et parçalama tesisimiz ve organik gıda çiftliğimiz (Bostandere Çiftliği markası ile) var. Tüketici ister Web’ten, isterse mobil uygulamamızdan (IOS ve Android) çok kolayca sipariş verebiliyor.  Siparişleri, Sipariş Hazırlama Merkezi’mizde hazırlıyor ve dağıtımı da, soğuk zinciri bozmadan, kendi araçlarımız ve personelimizle Ürünleri ya kendi çiftliklerimizde üretiyor veya çok güvendiğimiz tedarikçilerden temin ediyoruz. Temel amacımız; her türlü taze gıdanın en iyisini, en iyi servisle müşterimizin kapısına kadar teslim etmek. Çok yakında, mobil uygulamamızda kredi kartı saklama özelliğini de ilave edeceğiz. Webnak’a gelince; kısaca “Online Nakliye Operatörü” diyebiliriz. Yükünü taşıtmak isteyen şirketler için, Webnak sitemizde yük ilanı açıyoruz. Sahadaki Webnak üyesi kamyoncular, indirdikleri Webnak uygulamamız üzerinden bu ilanları görebiliyor ve bize hemen teklif verebiliyor. En büyük farkımız; mobil uygulama teknolojimiz sayesinde, en iyi fiyatı verebilecek olan kamyoncuyu, en hızlı biçimde bulabiliyoruz. Çünkü Webnak üyesi binlerce kamyoncunun, Webnak uygulamamızın GPS takip özelliği sayesinde nerede olduğunu ve yük arayıp aramadığını biliyoruz.  Ayrıca akıllı algoritmalar ile bir ilanı sadece müsait olan, konumu ve aracı uygun, ilgili kamyoncuya gösteriyoruz. Yakın zamanda iş modelimizi revize ettik; artık tüm fatura ve ödeme işlemleri üzerimizden geçiyor ve tüm sürece uçtan uca garantili ve sigortalı biçimde aracılık ediyoruz. Bugüne kadar, mobil uygulamamızı 13 bin kişi indirdi ve 4 bin 200 aktif mobil üyemiz var. Diğer tarafta ise, Webnak’a üye şirketler, en iyi fiyatlardan, en hızlı ve en güvenilir şekilde taşıma hizmeti bulabiliyorlar. İstanbul Avrupa, İstanbul Asya, Bursa, İzmir ve Adana olmak üzere, 5 bölgede Webnak Hizmet Noktalarımız var ve bu noktalarda her gün, şartlarımıza uygun onlarca kamyoncuyu sistemimize üye yapıyoruz. Webnak işimizi, yatırımcısı olduğum Bitaksi işine çok benzetiyorum; galiba, ister yük taşıması, isterse insan taşıması olsun, mobil teknolojilerin kullanıldığı lojistik alanını çok seviyorum. 2013 ve 2014’de Webrazzi okuyucuları tarafından Yılın Yatırımcısı seçildim; ancak ben aynı zamanda bir girişimciyim; açıkçası bir gün kendi girişimlerimin de ödül almasını çok isterim.

 

Global bir hedefi olan girişimciler için neler önerebilirsiniz?
Global hedefi olan girişimler Türkiye’den çıkabilir; ancak Türkiye’de büyümelerinde zorluk var. Çünkü Türkiye’de sürekli devam eden yatırımlar yapabilecek bir yatırımcı ekosistemi yok; ayrıca global bir projeyi taşıyacak kadar tecrübeli ekiplerin de olmaması önemli bir sorun. Bu nedenle, global olma iddiası varsa, Silikon Vadisi’ne gitmelerini; büyük yatırımcılarla ve tecrübeli ekiplerle buluşmalarını öneririm.

 

Mobil ticaretin geleceği için ne düşünüyorsunuz?
Mobil inanılmaz bir hızla büyümeye devam edecek; yakın gelecekte mobil asıl kanal, web ise ikincil kanal durumuna düşecek. Özellikle, bizim gibi gelişen ülkelerde, çok geniş kitleler daha bilgisayarla tanışmadan direkt akıllı cep telefonu kullanarak internet kullanıcısı oluyorlar. Web büyük bir devrimdi, şimdi ise mobil devrim internetin gücüne çarpan etkisi yapmaya başladı. Biz artık her işimizi gelecekte mobilin ana kanal olacağını bilerek tasarlıyoruz. Teknoloji ve pazarlama stratejilerimiz büyük çapta mobilitenin avantajlarını kullanmaya dönük olarak ortaya çıkıyor. Mobilitenin sağladığı ekstra avantajlar nedeniyle, son 2 senedir tüm dünyada internet şirketlerine yatırımlar çıldırdı; bizde ise siyasi ve ekonomik kaygılar nedeniyle, normalde gelmesi gereken yatırımlar ertelenmiş durumda. Ancak, fırsatlar çok büyük olduğu için, kimse daha fazla bekleyemez, ben 2016 yılında internet şirketlerimize çok büyük yatırımlar bekliyorum.

 

Siz çok sayıda girişimciden teklif alıyor, çok sayıda şirket inceliyorsunuz. Gördüğünüz kadarıyla en çok hata nerede yapılıyor?
Dünyadaki gelişmeleri yeterince takip etmiyorlar; dünyada hangi alanlar çok yatırım alıyor, hangi alanlarda şirketler değer kazanıyor, bunları sürekli yabancı teknoloji bloglarından takip etmeleri; neden-sonuç ilişkilerini anlamaları gerekiyor. Böyle olunca da örneğin yeterince büyük olmayan bir pazarı hedefliyorlar; tam tersine, bir ağaçta, önce en alttaki meyveleri toplamak gerekir. 2 veya 3 kişiden oluşan çok iyi bir ekip kurmaları şart; zincirde zayıf halka olmaması gerekiyor. İlk iş modeli eğer çalışmazsa (ki bu duruma sıkça rastlanır); fazla para yakmadan hızlıca pivot etmeleri (modeli değiştirmeleri) gerekiyor. Unutmayalım ki, start-up’lar var olan bir stratejinin uygulayıcısı değil; işe yarayacak bir stratejinin sürekli arayışı içindedirler.

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive