Eklenme Tarihi : 13 Aralık 2007 Perşembe
Engin Yıldırım

Franchising Nedir

Sistemin yaratılma ve ilk uygulama yeri olan ABDde başlayan franchasing, bir ürün veya hizmetin imtiyaz hakkına sahip tarafın belirli bir süre şart ve sınırlamalar dahilinde işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi ve destek sağlamak yoluyla, imtiyazdan doğan hakkını ticari işler yürütmek üzere ikinci tarafa verdiği uzun dönemli ve sürekli bir iş ilişkileri bütünü olarak tanımlanıyor


Franchisor, ürüne, hizmete, bilgi birikimine ve bunlara ait başarılı bir markaya, isme sahip ve bunların satış dağıtım veya işletme hakkına belirli bir bedel karşılığı veren taraf olarak ifade ediliyor. Bu açıdan franchisor, kendisi ve bireysel franchiseelerinden oluşan franchising sisteminin kurucusu ve koruyucusu. Franchisee ise doğrudan veya dolaylı bir malı bedel karşılığında franchisorun ticari adını veya hizmet markasını, iş görme ve teknik yöntemlerini, sistemini, fikri mülkiyet haklarını kullanma hak ve zorunluluğunu, taraflar arasında bu amaçla yapılan yazılı franchise anlaşması süresi ve kapsamı içinde devamlı olarak alacağı ticari ve teknik destek ile üstleniyor. Franchiseenin franchisora ödediği bedel; isim, marka veya sistemi kullanma hakkı karşılığında ödenen bir başlangıç ücreti Franchisee Feeden ve yıllık ciro ve kardan, anlaşmada belirlenen oranlarda, yüzde olarak ödenen ücretlerden oluşuyor. Yararları: · Franchisee açısından; başarılı ve tanınmış bir marka ile birlikte, işletme sistemine ait teknikleri ve prosedürleri kullanmanın mümkün olması. No name bir marka ile girmeyeceği alışveriş merkezinde franchise aldığı marka sayesinde yer bulabilmesi. · Franchisor açısından; işletmelerin yapacağı bazı ödemelerin yeni yatırım yapmaksızın franchisorun karını arttırması, en az maliyetle büyüme ve gelişme sağlaması, büyüme ve iş hacminin artması, mal ve hizmetlerin daha fazla satılmasıyla franchisorun finansal kuruluşlarından kredi bulma imkanını arttırması, daha hızlı, rahat ve denetlenebilir bir dağıtımın olması ve pazarla ilgili hızlı ve sürekli bilgi akışının sağlanması. Sakıncaları: · Franchisee açısından; yaratıcılığın azalması, franchisorun koyduğu bazı kurallara ve kısıtlamalara uyma zorunluluğu, sözleşme aşamasında yeterli araştırma yapılmadığında karın önemli bir kısmının franchisora gitmesi, sözleşme konusu ürünün yaygın kullanımının giriş aidatlarını yükseltmesi, anlaşma gereğince franchisordan alınması zorunlu bazı ürünlerin piyasadan daha ucuza alınabilmesi, sözleşmelerde boşlukların olması durumunda sistemin franchisor lehine çalışmasının mümkün olabileceği ve franchisorun franchiseeye güvensizliğin sözleşme ile sağlanan hak ve imkanların sınırlı tutulmasına neden olması. · Franchisor açısından; sisteme giriş aidatlarının bazen tahsil edilememesi, işletmelere sağlanan bazı bedellerin tahsilinde yaşanan güçlükler, işletmelerin sistemin sağlayacağı yararların sadece franchise veren işletmelerden beklemelerinin işbirliği anlayışını zedelemesi ve başarılı bir marka ve ismin franchiseenin hatalı faaliyetleri sonucu zarar görebilme ihtimali. Franchise alan, markanın deneyimli takımının da desteğini yanında buluyor. İmalat sorunlarıyla uğraşmıyorlar. Trendin artmasına franchise işletmelerin krizden daha az etkilenmesi de etkili olmuştur. Kriz döneminde kapanan perakende noktalarının yerlerine yenilerinin açılmadığı bu dönemlerde; franchise tarzda perakendecilik yapan yeni ve eski markaların yeni mağazalar açtığını gördük. Ve bu süreç ekonominin dinamiklerinin yerine oturmaya başladığı, piyasalara güvenin gelmeye başladığı günümüzde, özellikle yabancı yeni markaların da, yeni alışveriş merkezlerinin açılmasıyla beraber ülkemize gelmesiyle daha da hızlandı. Görünen o ki bu süreç artarak sürecektir. Shop mix oluşturulurken büyük oranda tanınmış markalara öncelik verilmektedir. Tabi alışveriş merkezleri de kiralamayı franchisor ile yapmayı tercih etmektedir. Sonuçta markanın sahibi en iyi yine kendi markasını koruyacak, kirayı düzenli ödeyecektir. Diğer yandan franchisor da, franchiseein bir süre sonra başka bir marka ile anlaşıp tabelasının inmesini istemeyeceği için -veya iflas etmesi durumunda- direkt olarak kendisi ile sözleşme yapılmasını tercih ediyor. Franchisee ile de alt kiracı sözleşmesi imzalıyor. Özetlemek gerekirse, franchasing sistemi iş tecrübesi olmayan ve kendi işini kurmak isteyenlerin veya o sektör hakkında fazla bilgisi olmayan kişilerin riskini azaltır, belirli standart, kalite ve teknolojiye sahip olmalarını sağlar. Franchisor ise gerekli sermayeyi franchiseeden sağlayarak, az bir sermaye ile hızla yayılabilir. Küçük işletmeler, büyük işletmelerle rekabet ederlerken sermaye, yönetim yetersizliği, uzmanlık eksikliği, niteliksiz iş gücü, yüksek kalite ve standartlar kazanmalarını, teknoloji transferini, yeni iş imkanlarının oluşturulmasını sağlar.
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive