Eklenme Tarihi : 13 Aralık 2007 Perşembe
Prof.Dr. İsmet Barutcugil

Çalışanın Motivasyonu

Şirketlerin başarısı ve rekabetçi üstünlüğü çalışanlarının performansına bağlıdır. Yüksek bir motivasyonla ve performansla çalışan elemanlar, müşteri memnuniyetini sağlayacak; şirketin kârlılığını, kalıcılığını ve büyümesini gerçekleştireceklerdir. Bu durum, özellikle müşterilerle çalışanların sürekli yüz yüze olduğu hizmet işletmelerinde çok daha açık bir gerçektir


Satış elemanları, reyon görevlileri, kasiyerler ve diğerleri işlerini severek, isteyerek yaptıkları sürece müşterilerin beklentilerini daha hızlı ve daha doğru karşılayacaklardır. Buna karşın, işlerinden heyecan duymayan ve görevlerini coşkuyla yerine getiremeyen elemanlar başarılı olamayacaklardır. Bu durumu çok iyi bilen yöneticiler çalışan memnuniyet anketleri yaparak çalışanlarının iş tatminini sağlamak için önlemler almaktadırlar. Ancak, çalışanların iş tatminini sağlamış olmaları, arzulanan yüksek performans için yeterli değildir. Çoğu iş sahipleri ve yönetici; kendi şirketlerinde bir elemana sağlanması gereken uygun çalışma ortamı, düzenli ücret, sigorta, yemek ve servis gibi olanakların tümünü verdiklerini, buna karşın yine de arzulanan performansı ve kalıcılığı sağlayamadıklarından yakınmaktadırlar. Çalışan devrinin yüksek olması, ortalama kıdemin sürekli düşük kalması, yeni elemanları yetiştirmek için çok zaman ve emek harcanması perakende işletmelerin yaygın sorunları arasındadır. Bu sorunu aşmanın yolu çalışanların motivasyonunu sağlayan faktörleri bilmek ve bunları yaşama geçirmektir. Motivasyon konusunda çeşitli görüşler vardır. Bunlar arasında İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi uzun yıllar yaygın olarak kabul görmüş bir motivasyon yaklaşımıdır. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak için çalıştıklarını, ihtiyaçların belirli bir sıra ile art arda geldiğini ve belirli bir ihtiyaç karşılandığında bir başka, üst düzey ihtiyacın gündeme geldiğini öne süren bu teoriye göre karşılanmış ihtiyaca yönelik bir ödül çalışanı motive etmeyecektir. Bu durumda yöneticinin görevi, çalışanın ihtiyaç düzeyini belirleyip buna uygun ödüller, haklar, olanaklar sağlamaktır. Ancak, çalışanların ihtiyaçlarının önemli bir bölümü temel nitelikli, olmazsa olmaz ihtiyaçlardır. İş ortamının temizliği, yemekler, ücretlerin ve sosyal hakların düzenli ödenmesi gibi faktörler çalışanlar için doğal beklentilerdir. Bunların olmaması çalışanın motivasyonunu düşürmekte, ancak bunların sağlanmış olması ek bir motivasyon yaratmamaktadır. Çalışanların motivasyonunu arttırmak ve işlerini gerçekten coşkuyla yapmalarını isteyen yöneticiler çalışanların özellikle önem verdikleri iki faktörü bilmelidirler. Bunlardan birincisi; ilişkiler, diğeri ise; başarı duygusuyla gelen yükselmedir. Bir iş ortamında çalışanlar iş arkadaşlarıyla iyi ilişkiler içinde olmak isterler. İlgi, saygı, nezaket, güven, destek, dayanışma, ekip ruhu gibi boyutları olan iyi ilişkiler çalışanların zihinsel, fiziksel ve duygusal açıdan sağlıklı olmalarını sağlarlar. Mutlu, verimli ve güvenli bir çalışma ortamında kendisini benimseyen yöneticilerle ve iş arkadaşlarıyla çalışan bir insan aidiyet duygusunu geliştirecek ve kendisini şirketiyle özdeşleştirecektir. Bunun sonucunda da daha istekli ve özverili çalışarak yüksek müşteri memnuniyetini sağlayacaktır. Motivasyonu gerçekten arttıran ve çalışanın beklentilerin üzerinde bir performans göstermesini sağlayan ikinci faktör ise başarı duygusuyla birlikte gelen yükselmedir. İş tatmini, yalnızca bir çalışanın işine düzenli gelmesini, kalıcı olmasını ve kendisinden beklenenleri vermesini sağlarken motivasyon o elemanın işinde beklentilerin üzerinde bir performans göstermesini sağlayan uyarıcı olacaktır. Bu nedenle çalışanlarının yüksek motivasyonunu isteyen yöneticiler öncelikle ilişkilerini gözden geçirmeli, iş içinde ve iş dışında çalışanları mutlu eden ilişkilerin nasıl olması gerektiğini öğrenmeli ve uygulamalıdır. İkinci adımda da çalışanlarının başarılı olmalarını kolaylaştırmalı, küçük ya da büyük demeden her başarıyı kutlamalı, tebrik etmeli ve ödüllendirmelidir. En etkili ödülün de tanınma, takdir ve bunlarla birlikte gelen görev, yetki, sorumluluk artışları olduğunu bilmelidir. Bu arada takdir ve ödüllendirmenin adil olması, objektif kriterler dayanması büyük önem taşır. Adaletli olmayan bir ödüllendirme ve terfi sistemi motivasyonu olumlu değil, tam tersine olumsuz etkileyecektir.
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive