Eklenme Tarihi : 16 Şubat 2009 Pazartesi
Sinan Asılyazıcı

Perakendenin Bir Dsi; Lokasyon

Dler, perakendenin notaları gibi belki de; doğru ürün, doğru, doğru zaman, doğru fiyat, doğru miktar, doğru personel, doğru lokasyon


Kuruluş yeri seçimi eş seçimine benzer. İkisini de bir kez seçtikten sonra terk etmek çok zordur. (Anonim) Çeşitlemeleri bir o kadar çok olan Dler... Ancak bir o kadar derin ve zor bir konu olabilir bu lokasyon konusu. Gerçi tüm doğrulara uzanan yollar her geçen gün daha da karmaşıklaşıp zor olmakla birlikte, bu yolları avucunun içi gibi bilenlerin sayısı da artıyor gün gün.Her yönden esen delişmen rüzgara inat, perakende doğru kaptanların elinde her geçen gün gelişen teknolojiyi içeren gemileriyle limanlara ulaşıp durur. Batma, batırılma, kıyıya vurma da yaşanır elbet. Zaman zaman da batan geminin malları oluverir bazıları. Çoğunluk feryat sesleri martıların çığlıklarına benzer, belli belirsiz kaybolurlarken...Her neyse, biz doğru bir limana kapağı atalım ve sokakları adımlayalım. Niş örnekler hariç tutulursa, Sürdürülebilir Rekabet Avantajı (SRA) sağlayabilmenin önemli koşullarından biri yer seçimidir. Bu bağlamda SRA seçkinin içinde geliştirilen tekniklerde kendisini göstermesine rağmen, yanlış yer seçimi bu çabaları yokuşa süren bir süreçtir. Günümüzde yer seçimi denince akla gelen önemli kriterleri hatırlayacak olursak;1) Yerin seçimi2) Bölgenin seçimi3) Demografik analiz4) Trafiğin incelenmesi5) Trafik yaratan etmenlerin belirlenmesi6) Bölgeyi tanıma7) Engelleri tanımlama8) Pazar analizi9) Rakip veya rakiplerin analizi10) Satışların tahmin edilmesiYukarıdaki maddelerin bazılarını kısaca açacak olursak, demografik analizlere baktığımızda ilk olarak akla gelen Devlet İstatistik Enstitüsünün (DİE) yayınladığı illere göre olan bilgiler elde edilebilir. Hane sayısı, yaş, cinsiyet, meslek, araç sahipliği vb. Ancak bu istatistiki bilgiler daha detaylı müşteri ve potansiyel müşteri analizleri ile desteklenmelidir. Örneğin;· Kimler alır?· Nasıl alırlar?· Ne alırlar?· Ne zaman alırlar?· Nereden alırlar?· Ne kadar ve ne sıklıkta alırlar?· Bölgedeki nüfus yoğunluğu ne?· Oturanların sosyoekonomik seviyeleri ne?Bu konuyla ilgili bir sözü anımsatmadan geçemeyeceğim. Tüketiciler istatistiklerdir. Müşteriler ise insandır. Stanley MarcusEğer özellikle büyük ölçekli bir yatırım yapılıyorsa (hipermarket, alışveriş merkezi gibi) trafik daha fazla önem kazanacaktır. Bir üst geçit veya bir kavşak değişimi çok önemli avantajlar getirebildiği gibi bir o kadar da riskli dezavantajlar getirebileceği gerçeği unutulmamalı!Diğer değişken veya risk içerebilen madde ise rakipler ve rekabet. Perakende savaşları artık yakın mesafeden olmakta ve her geçen gün daha da zorlu cereyan etmekte! Kişisel olarak bunun artacağını öngörüyorum. Sanırım yalnız olduğum bir görüş değil bu. Ortalama mağaza ziyaret sayısı 3ten 5e çıktığında rekabet gene yükseldi ve yükselecek de. Çoğu lokasyon artık bir çok lokasyonla komşulaştırıldı. Benzer teknolojik yatırımlar, paralel fiyatlar, yakınlık gibi etkenler ziyaret yerlerini ve sayılarını fazlalaştırdı. Zorlu bir süreç ve zorlu bir dönemeç bu, deneyimli ve güçlü perakendecileri bile sarsabilir, zorlayabilir! Bunların dışında, gelişebilecek bölgeler ve rakiplerin gelebileceği alanlar da düşünülmeli, bu konuda geleceği bilinen bir rakip varsa da yaratabileceği etki dikkate alınmalı. Ayrıca yakın çevredeki işletmelerin durumuna bir göz atarken, kapanan işletmelerin neden kapandığının bilgisi dahi önemli olmakta.Sonuçta ortaya çıkan üç bölge; çekirdek alan, ikincil alan ve üçüncül alan ortaya elle tutulabilir seçenekler çıkarmış olmalı. Çekirdek alan mağaza müşterilerinin yüzde 60-65ini oluşturan coğrafi bölgedir. Bu alan, mağazaya 10 dakika veya 5 ila 10 kilometrelik bir mesafedir. İkincil alan satışların yüzde 20sini oluşturur ve 15-20 dakika ile en az 10 ila 15 kilometre ortalamasındadır. Üçüncül alan ise daha çok sürekli olmayan müşterileri kapsadığı kabul edildiğinde uzayan mesafelere karşın azalan müşteri sayısını da barındırmakta. Bu kriterlerin bazılarının zaman ve/veya para harcamayı gerektirebildiği bir gerçek. Ancak bu harcamaların ve harcanan zamanın değeri işletmede kaybedilen yatırım bütçesi kadar çok olmayacağı bilinen bir gerçek. Bölgede yaşayan insanları istatistikler olarak görmenin dışında, mutlaka yaşam biçimleri açısından da görmek ve incelemek önemli! Bu çalışma veya incelemede araç kullanımın dışında yaya olarak da bu hava solunmalı. Başarılı lokasyon bazen bir buluşma noktası bazen de bir otobüs veya minibüste durak adı olarak yer alabilir. Bir çekim merkezi haline gelebilir, uğruna trafikte beklenir, park yerleri aranır. Bazen de yapısal güzelliğine rağmen cazibesini yitirir, herkes orayı bilir ama kimse gitmek istemez. Çünkü perakendede hepimizin bildiği kontrol edilebilir etkenler ve kontrol edilemez etkenler vardır. Kısaca hatırlatmakta yarar görüyorum bu etmenleri:Kontrol Edilebilir Etkenler:· Yer· Mağaza yapısı, atmosferi· Ürün ve kategori yönetimi· Fiyatlar, promosyonlar· Merchandising· Mağaza yönetim biçimleri vb.· Kontrol Edilemez Etkenler:· Tüketici· Rekabet· Ekonomik şartlar, krizler· Yasal düzenlemeler· Moda vb. Tüm bu çalışmalar ve çabalar ciro ve verimlilik için... Prestiji ve pazar payını da unutmamak gerekir. Başarılı ciro tahminleri ve bu tahminlerin belirli bir standarda oturması başarıyı getirecek. Tersi ise beraberinde artan sorunlar getireceğinden bu maddenin tutması ve tutturulması çok önemli! Kontrol edilebilir ve edilemez etkilerine rağmen öyle, öyle de olacak. Yukarıda yazdığım veya yazamadığım birçok unsur başarı ile baş başa kalabilir! Ancak analiz edilemeyecek bir iki hususa değinerek bitirmek istiyorum yazımı; alınan kararlar ve yapılan çalışmalardaki durumu hissetmek ve şans
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive