Alışverişte file ve bez torba dönemi

Amerikalı bilim adamları tarafından yaklaşık 80 yıl önce bulunan ve son 30 yıldır yaygın olarak kullanılan naylon poşetler doğaya verdiği zararlar nedeniyle birçok ülkede yasaklanıyor. Bu yasaklara ülkemizdeki bazı yerel belediyeler de iştirak ediyor. Ortalama 12 dakika kullanılan 1 naylon poşetin doğada tamamen çözünebilmesi yüzlerce yılı bulabiliyor

Eklenme Tarihi : 15 Nisan 2011 Cuma
alisveriste-file-ve-bez-torba-donemi
Tayfun KARADEMİRAlışverişte fileli dönemin ardından kullanmaya başladığımız naylon poşetler aslında göründüğü gibi masum değil. Ortalama 12 dakika kullandığımız 1 naylon poşetin doğada tamamen çözünmesi için bin yıl gibi çok uzun bir zaman geçmesi gerekiyor. Bu çözünme sırasında naylonda bulunan zararlı kimyasallar çevreye yayılıyor. Bu kimyasallar toprağa, suya karışarak besin zincirimizin kirlenmesine neden oluyor. Yapılan bir araştırmaya göre yeryüzünde dolaşan gemiler yılda yaklaşık 3 milyon 700 bin ton plastik torbayı denize boşaltıyor. Denize atılan naylon poşetler nedeniyle her yıl binlerce yunus, fok, balina ve deniz kaplumbağası hayatını kaybediyor. Türkiyede tüketilen poşetlerin sadece yüzde 1i geri dönüştürülüyor. Geri kalan yüzde 99u doğaya terk ediliyor. Naylon poşet kullanımı tüm dünyada 1982de, Türkiyede 1980ler sonunda başladı. Bu yeni alışkanlık bir uygarlık göstergesi gibi kabul görüp yaygınlaştı. Örneğin İstanbulda İstanbul Büyükşehir Belediyesi verilerine göre, günde 10 bin tonun üzerinde çöp üretiliyor. Üretilen bu çöpün yaklaşık yüzde 10luk bir kısmını ise naylon poşet ve diğer plastikler oluşturuyor. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 2002 verilerine göre ülkemizde naylon poşet ve plastik talebi her yıl 1,7, ithalatta 6,5 oranında artıyor. Dünyada her yıl 500 milyar ile 1 trilyon arasında plastik poşet çanta kullanıldığı tahmin ediliyor. Gelecekte daha yaşanılabilir bir dünya bırakmak istiyorsak poşet kullanımını en aza indirmeli, çevreci çözümler üretmeliyiz.Sadece Avrupa değil üçüncü dünya ülkeleri de yasaklıyorSokakları, caddeleri, kırsal alanları ve denizleri kaplayan bu ambalaj çılgınlığı ve çöp dağları dünyanın her yerinde rahatsızlık yaratıyor ve nihayet önlemler alınmaya başlandı. Dünyanın en kalabalık ülkesi Çin, yasaklama yoluna gidiyor. Çin hükümeti 2010 yılından itibaren 0,025 milimetreden daha ince plastik poşet üretmeyi ve marketlerde satışını yasakladı. Kuralı ihlal eden firmalara ceza verilmesi öngörülüyor. Çin, sadece torbaları paralı yapmakla, her yıl 37 milyon varil petrolü tasarruf edecek. Norveç, Avustralya, Fransa, Bangladeş, Ruanda, İsrail, Kanada, Batı Hindistan, Kenya, Tanzanya, Güney Afrika, Uganda ve Singapurda plastik torba kullanımı yasaklandı ya da yasaklanma yolunda adımlar atıldı.Cezalar ve denetimler artacakKadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk, Plastik Poşete Hayır kampanyasının Kadıköy halkının ilgisi ve duyarlılığı sayesinde başarıya ulaştıklarını söyledi. Öztürk, Kadıköylüler bu projeye inandılar ve desteklediler. Biz de bu yasağı başlatmak için bu cesur bir karar aldık. Aslında bu gibi konularda yasaklar yetmez. İnsanların bir şeyleri kendi istekleriyle yapmaları gerek. Ama bazen de radikal kararlar almadan olmuyor. Bu kararı alırken kolay olmadığını biliyorduk. Başta plastik torba üreticileri olmak üzere birçok kesimi karşımıza aldık, onları ikna etmeye çalıştık. İşadamlarıyla, gönüllü kuruluşlarla, esnaf ve pazarcılarla toplantılar yaptık. Şimdi övünçle söylüyorum ki Kadıköylülerin kampanyaya katılımı yüzde 90-95lerde gerçekleşti. Bundan memnuniyet duyuyoruz dedi. 550 bin nüfuslu Kadıköyde yılda 71 milyon 500 bin adet poşet kullanıldığını belirten Öztürk, bu kampanya sayesinde plastik torba kullanımının azaldığını, böylece 49 milyon 500 bin adet poşet tasarrufu yapıldığını söyledi. Diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi hükümet ve Çevre Bakanlığının da bu konuda bir yasa çıkarması gerektiğini belirten Öztürk, şöyle devam etti: Ayrıca plastik torba üreticilerinin bir araya gelerek atıkların toplanması, çevre dostu bio-bozunur poşetler üretilmesi konusunda da işbirliği yapmaları gerekli. Kampanyamıza destek vererek yasağa uyan kuruluşlara, esnafımıza ve Kadıköylülere teşekkür ediyorum. Bir yıl bizim için eğitme, alıştırma, yaygınlaştırma yılıydı. Bundan sonra uymayanlara cezalar verilmesi, denetlenmesi daha fazla gündeme gelecek.Bez poşet in, plastik poşet outPlastik torbaya hayır, çevre dostu torba kullanıyoruz sloganını taşıyan kampanyanın afiş ve billboardlarında bez torbalı fotoğraflarıyla yer alan top model Tülin Şahin de bu kampanyada yer almaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Şahin, Bir Kadıköylü olarak, böylesine önemli bir uygulamanın Kadıköyde başlamasından çok mutluyum. Umarım diğer belediyelere de örnek olur ve tüm Türkiyeye yayılır dedi.Yasaklamaları destekliyoruzIşıklar Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Rıza Kutlu Işık, bazı ilçe belediyelerinin plastik poşete hayır kampanyasının birçok şehir belediyesi tarafından da uygulanmaya başlandığını belirtti. Işık, Bu tür çevreci kampanyaların devlet desteği ile tüm yurda yayılmasını istiyoruz. Tüketicileri doğal ve çevre dostu ürünlerin kullanımı konusunda teşvik etmeliyiz. Biz Işıklar Holding olarak çevreci bütün kampanyalara destek veriyoruz ve günlük hayatta kullanımı rahat özellikle perakende ve endüstride kullanılmak üzere kraft torbalar üretiyoruz dedi. Ortalama 12 dakika kullanılan poşetlerin doğada yok olma süresi yüzlerce yıl sürebildiğini belirten Işık, Çevre dostu malzemelerden yapılan torbaların kullanılması özendirilmeli, okullarda bu konuda eğitim verilmeli dedi. Poşet yasağının uygulandığı Kadıköy Belediyesi sınırlarında naylon poşet kullanımının yüzde 30 civarında düştüğünü söyleyen Işık, Poşetlerin yoğun olarak kullanıldığı market, pazar gibi yerlerde çevreci ambalajlar seçilmeli ve bu tür ambalaj kullanan yerler tercih edilmeli. Çocuklarımıza yaşanılabilir bir dünya bırakmak istiyorsak file gibi geleneksel çözümler yanında, modern kraft kâğıttan ambalajlar ve torbalar tercih etmeliyiz dedi. Doğa dostu çantalar kullanılmalıTriosel Genel Müdürü Reşat Yüksel, belediyeler tarafından uygulanan doğa dostu kampanyalara destek verdiklerini ve çevreyi korumak adına doğa dostu poşet kullanımını esnaf ve tüketicilere anlatmamız gerektiğini söyledi. Yüksel, Gelecek nesillere sağlıklı ve temiz bir çevre bırakmak istiyorsak doğa dostu poşetleri kullanmalıyız. Eskisi gibi alışverişlerde file kullanılması hem maliyetli hem de uzun zaman gerektiren bir süreç. Bu nedenle naylon poşetlerin çevreye olan zararını ancak doğa dostu bir şekilde üretilmesi mümkün, doğada çözünümü 12-14 ay olan poşetlerin kullanılması kısa vade de uygulamaya geçirilmeli dedi. Yüksel, günlük hayatın her aşamasında kullanılan plastikleri doğada bozunur hale getiren katkı maddeleriyle ürettiklerini ve bu ürünlerin birçok Avrupa ülkesinde kullanıldığını söyledi. Yüksel, Çevre hepimizin çevresi. Bu nedenle doğa dostu bu tür yasaklamalar artarak devam etmeli. Dünyanın birçok ülkesinde doğa dostu poşet kullanımı yaygın bir hale geldi. Yerel yönetimler tarafından bu poşetler dağıtılıyor, çöp toplama hizmetleri ancak bu poşetlere konulması koşulu ile yapılıyor bu da insanları bu konuda teşvik ediyor dedi. Kullanılmış poşetlerin geri dönüşümü ile yalnız siyah poşet yapılabiliyor. Bu poşetler ise diğerlerine göre çevre ve insan sağlığına daha çok zararlı oluyor. Bu sebeple Türk Gıda Kodeksi 19uncu maddesinin d bendinde kesinlikle gıda ambalajında kullanılmasına izin verilmeyen çöplerden toplanan eski poşet ve naylon parçaları siyah poşet yapılıyor. Bu şekilde imal edilen siyah poşetlerde aflatoksin gibi son derece zararlı mikrotoksinler bulunuyor. 16 Kasım 1997 tarihli 23172 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksinin 24üncü maddesinde gıda ile temasta kullanılan plastiklerin yüksek molekül ağırlıklı polimerlerden olması gerektiği yer alıyor. Türk Gıda Kodeksine göre, gıda maddelerinin hijyenik olmadan dönüştürülen koyu renkli torbalarda taşınması ve muhafaza edilmesi yasak. Siyah renkli naylon torbaların içinde barındırdığı mikroorganizmalar insan sağlığı açısından ciddi bir tehdit. Ancak şeffaf poşetlere göre daha ucuz olduğu için esnaf tarafından yoğunlukla bunlar tercih ediliyor.Eskisini ver, yenisini ücretsiz alSosyal sorumluluk bilincine sahip bir kurum olduklarını söyleyen CarrefourSA Kurumsal İlişkiler ve Hukuk Direktörü Av. Merter Özay, Plastik poşetlerin çevreye olumsuz etkisini azaltma konusundaki çalışmalarımız Çevre Bakanlığının çalışmalarıyla paralel ilerliyor. Kasalarımızda müşterilerimizi bu konu hakkında bilgilendirmeye çalıyoruz dedi. Son dönemde yerel yönetimler tarafından uygulanan yasaklamalar içinse, bu tür uygulamaların yerel yönetimlerle sınırlı kalmaması gerektiğini, bu uygulamaların ülke geneline yayılması ve sürdürülebilir bir hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Özay, CarrefourSA mağazalarında plastik poşet yerine tekrar kullanılabilir çantaların satışına devam ettiklerini ve bu çantaların kullanılması için müşterileri teşvik ettiklerini söyledi. Özay, Satışa sunduğumuz çevre dostu çantaları, eskimesi, yırtılması ve kullanılmaz hale gelmesi durumunda yenileriyle ücretiz olarak değiştiriyoruz. Bu uygulama ile tekrar kullanılabilir çantaların kullanımını müşterilerimize herhangi ek masraf çıkarmadan alışkanlık haline getirmek istiyoruz. 2011 yılı içersinde doğa dostu çantaların kullanımı ile ilgili müşteriyi teşvik çalışmalarımız sürecek dedi. Özay, eskiden kullanıldığı gibi alışverişlerde doğa dostu filelerin de kullanılabileceğini sözlerine ekledi. Perakendenin kanayan yarasıMakromarket Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Songör, birçok ülkede naylon poşet kullanımının yasaklandığını ya da poşetlerin gereksiz kullanımının önüne geçmek için parayla satıldığını söyledi. Songör, Hammaddesi petrol olan alışveriş poşetlerinin sağlığa ve doğaya ne kadar zararlı olduğunu hatta kanserojen madde içerdiği herkes tarafından biliniyor. Naylon poşetlerin doğada yok olması için yüzlerce yıl gerekiyor. Çevreyi ve geleceğimizi böylesinde tehdit eden ve ekonomik olarak ülkemize zarar veren poşet kullanımının bu kadar yaygın bir şekilde kullanılmasını anlamak çok güç dedi. Ayrıca Songör, naylon poşetlerin perakendenin kanayan yarası olduğunu vurguladı. Dünyanın birçok ülkesinde naylon poşet kullanımının yasaklandığını söyleyen Songör, yasak olmayan ülkelerde ise alışveriş yerlerinin poşeti parayla satarak gereksiz kullanımın önüne geçtiklerini belirtti. Songör, Ülkemizde asıl problem marketlerin poşetleri ücretsiz olarak vermesinden kaynaklanıyor. Bu durum ihtiyaç fazlası poşet kullanımını artırıyor. Yaptığımız araştırmalarda poşetin ücretsiz verilemesi yüzünden poşet tüketimi ihtiyacın üç katı daha fazla oluyor. Bu sorun yasalarla ya da yasaklarla değil de, insanlara bu bilinci vermekle çözmeliyiz dedi. Makro Market olarak sosyal sorumluluk anlayışı içinde ellerinden geleni yaptıklarını söyleyen Songör, Sorunun radikal bir yaklaşımla kesin olarak çözümü için bir yasaklama ya da ücretli uygulamaya geçilmesine ihtiyaç duyuluyor. Biz de Makromarket olarak ilgili kurum ve kişilere başvurarak birtakım çalışmalar yapıyoruz. Biz alışveriş merkezi yöneticileri çevre katili poşetleri bedava dağıtmaktan vazgeçmeliyiz. Tüketicilerde artık daha bilinçli davranıp alışverişe geldiklerinde yanlarında eskisi gibi ya file ya da doğa dostu modern çantalarla gelmelerini istiyoruz dedi.Alışverişte file veya bez torba zorunlu olmalıÖzen Şirketler Genel Müdürü Cemal Özen, plastik torbaların hem doğaya hem de insan sağlığına olan zararını herkesin bildiğini ancak yine de insanların poşet kullanmaya devam ettiğini söyledi. Özen, Günlük yaşamda kullanmakta olduğumuz plastik poşetlerin zararlı olduğunu hepimiz biliyoruz. İnsanların bu konuda daha çok bilinçlenmelerini sağlamak için yerel ve ulusal medyaya çok iş düşüyor. Özen Şirketler Grubu olarak, naylon poşet kullanımına yönelik toplum ve tüketici bilincini artırmak amacıyla bez torba uygulamasını hayata geçirdik. Müşterilerimizi naylon poşet kullanımındaki sakıncalar hakkında bilgilendiriyor ve bez torba kullanmalarını teşvik ediyoruz dedi. Alışveriş kültürümüze yerleşen plastik poşetlerin insanlar tarafından kolay kolay bırakılamayacağı düşüncesi ile bütün mağazalarında dost-bio poşet kullanımına başladıklarını vurgulayan Özen, Tüm alışveriş merkezleri, mağaza, dükkân, market gibi hizmet alanlarında kullanılan naylon poşet yerine, doğada iki yılda çözülebilen çevreci poşet kullanımı yaygınlaşmalı. File ya da bez torbalar tercih nedeni olmaktan çıkıp zorunlu hale gelmelidir dedi. Doğada çözünebilen poşet kullanıyoruzReal Hipermarketler A.Ş Lisanslar Koordinasyon ve Halka İlişkiler Müdürü Ülker Kurtuluş Ergün, ülkemizde plastik poşetlerin mercek altına alınmasının 2006 yılında değişen Çevre Kanunu ve bu konuna paralel 2007 yılında çıkarılan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile başladığını söyledi. Ergün, Değişen mevzuatlar çerçevesince geri dönüşümü mümkün olan ambalaj atıkları artık çöp olarak atıl bırakılmamış, geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden değerlendirilerek ekonomimize katkı sağlıyor. Marketlerde müşterilere sunduğumuz taşıma amaçlı poşetler evlerde çöp torbası olarak kullanılıyor. Bu nedenle poşetlerin evsel atıklara karışması geri kazanımı imkânsız hale getiriyor. Marketlerinde doğada çözünür poşet kullandıklarını söyleyen Ergün, sözlerine şöyle devam etti: Mayıs 2010dan itibaren böyle bir zorunluluğumuz olmadığı halde sadece çevreye duyduğumuz saygı ve hassasiyetimiz nedeniyle marketlerimizde doğada tam bozunabilirliliği sağlayan Okso Biyo-bozunur katkı maddeli poşetlerin kullanılmasına başladık. Bunun yanı sıra poşet kullanımını azaltmak adına poşetlerin gramajlarını düşürdük, poşet içinde kullanılan kalsit katkı maddesinin kullanım oranını yüzde 21den yüzde 15e çektik, müşterilerimizin plastik poşet tüketimini azaltmaları yönünde bilinçlendirme faaliyetlerinde başladık dedi. Tüketicilere yönelik yapılan bu bilinçlendirme faaliyetleri, tüketicileri de memnun ettiğini ve gereğinden fazla poşet kullanmamaya özen gösterdiklerini belirten Ergün, Çocuklarımıza yaşanılabilir bir gelecek bırakmak istiyorsak petrol türevli ürünleri daha az kullanmalıyız. Bu kapsamda alışverişe gelen müşterilerin çantalarında poşet bulundurması poşet kullanımını azaltacaktır dedi.Denetimler artmalıGreenpeace Akdeniz Denizler Kampanyası Sorumlusu Banu Dökmecibaşı, belediyeler tarafından başlatılan poşet yasakları sıkı denetimler olmadığı sürece başarılı bir şekilde uygulanamayacağını söyledi. Süpermarketler imajları için bu konuda dikkatli olabilir ama pazarlar, bakkallar ve küçük esnafın naylon poşetlerden vazgeçmelerini sağlamak için ciddi denetimler yapılmalı, tüketicilerin de bu konuda bilinçlendirilmeleri gerekir. İnsan eliyle üretilen en sorunlu malzeme olan poşetler geleceğimizi tehdit ediyor dedi. Greenpeace olarak yasaklamalara destek verdiklerini belirten Dökmecibaşı, Okullarda poşet kullanımının doğaya verdiği zararlar anlatılmalı, çocuklar bu konuda bilinçlendirilmeliler. Petrol türevli tüketim maddeleri doğada hiçbir şekilde yok edilemiyor. Naylon poşetler ekonomik olarak da ülkelere ciddi zarar veriyor. Doğamızı korumak için eskisi gibi file ya da bez torbaların kullanılması gerekir dedi.Poşetler kanserojen madde içeriyorFatih Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Dr. Sami Gören, çevre dostu poşetlerin de kanserojen etkiye sahip olduğunu ve bütün naylon poşetlerin hammaddesinin aynı olduğunu belirtti. Sami Gören, çevre dostu poşetlerin çevre kirliliğini ve küresel ısınma tehlikesini ortadan kaldırmadığını vurguluyor. Gören, Yapım aşamaları ve hammaddesi göz önüne alındığında, hemen hepsi kanserojen etkiye sahip. Hatta güneş ışınları ile bozunmaya ve parçalanmaya başlayınca kirlilik etkileri daha da artıyor. İnsanlar bu poşetlerden kullanmamalı, naylon poşetleri mümkün olduğunca hayatımızdan çıkarmalıyız dedi. Dr. Gören, naylon poşet kullanımını azaltmak içinse aşamalı bir yol izlenmesi gerektiğini, naylon poşet ve naylon ambalajlara vergi uygulamasının yükseltilmesinin bilinçsiz kullanımı azaltabileceğini belirtiyor. Dr Gören, naylon poşetlerin marketlerde ve alışveriş merkezlerinde parayla satılmasının da çevre bilincini artıracağını sözlerine ekledi. Çevre dostu poşetlerin de aflatoksin içerdiğini söyleyen Memorial Hastanesi Biyokimya Uzmanı Dr. Nilgün Tekkeşin, bu maddenin gıdalara teması halinde yiyeceklere kansere yol açan cıva, kurşun, kadmiyum gibi zararlı maddelerin geçtiğini belirtti. Tekkeşin, Plastik maddeler, yüksek ısı ile çözündüğünde ortama yayılır. Plastik maddelerin içeriğindeki bileşenler ise kanserojendir. Dolayısıyla gıda maddelerinin saklanması esnasında uzun süreli güneş ısısı altında kalması bile bu kanserojenlerin insan sağlığını tehdit etmesine neden olacaktır. Sağlığımızı korumak için naylon poşetleri mümkün olduğunca kullanmayalım. File ve kumaş çantaları tercih edelim dedi.Bakteriler zarar verebilirCilt Uzmanı Dr. Gaye Arıtan ise Siyah poşetler; pet şişe, kova, tıbbi atık gibi maddelerin toplanarak tekrar işlenmesiyle üretiliyor. Bu poşetler çok iyi temizlenmeden kullanıldığı takdirde bakteri üretebilir. Poşetin deriyle teması sırasında bu bakteriler insan vücuduna geçebilir ve zarar verebilir dedi. Naylon notlar- 1 naylon poşet ortalama 12 dakika kullanılıyor.- 1 naylon poşetin doğada çözünebilmesi için en az 500 yıl, en çok bin yıl geçmesi gerekiyor.- Geri dönüşüm oranı yüzde 1 ile sınırlı. Çünkü üretimi geri dönüşümünden ucuz.- Yakılamıyor, çünkü havayı kirletiyor; gömülemiyor, çünkü toprağı zehirliyor.- Petrol kaynaklarından yapıldıkları için küresel ısınmanın en büyük nedeni olan karbondioksit salgılanmasının en büyük kaynaklarından biri.- Sadece İngilterede yılda 200 milyon plastik poşet kullanılıyor.- Bir plastik poşet denize atıldığında deniz canlıları için büyük bir tehdit haline geliyor. Pek çok deniz canlısı poşetleri yutarak ölüyor. - Bir ton plastik poşet tekrar kullanıldığında 11 fıçı benzine denk enerji tasarruf edilmiş oluyor.- İstanbulda her gün 10 bin ton çöp toplanıyor. Bunun bin tonu plastik.- Türkiyede yılda 260 bin ton plastik poşet kullanılıyor. - Türkiyede bir kişi ortalama yılda 312 adet poşet kullanıyor.Bu haber Market dergisinden alınmıştır
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive