Format savaşları kızışıyor mu?

24 Mayıs 2017 Çarşamba

Perakende sektörüne danışmanlık ve eğitim hizmetleri veren tecrübeli isim Sinan Asılyazıcı, sektörün gündeminde olan birçok konuyu Perakende.org için değerlendiriyor. Asılyazıcı bu hafta, farklı konseptlerle hizmet vermeye başlayan perakendecileri konu aldı

Son dönemlerde yaşanan gelişmeler format savaşlarının kızıştığını göstermekte. 

CarrefourSA, hipermarketlerinde yeni konsept uygulamaya başladı. Bununla ilgili CarrefourSA Genel Müdürü Hakan Ergin tarafından bu konuda yapılan bir açıklamayı anımsayalım;

“(*) Market formatları ayrıştı. Operasyonel mükemmelliğe büyük önem verdiklerini, deposundan, reyonuna, ürün alımından sergilenmesine multi formatlardaki tüm süreçleri iyileştirdik eksikleri tamamladık. 400 metrekarenin altındaki marketlerde verimlilik düştü!  Türkiye’de geçtiğimiz yılda 400 metrekare altındaki marketlerde ciddi bir büyüme yaşandığına dikkat çekerek; ürün çeşidinin ve hizmet farklılaşmasının az olduğu bu formatlarda ağırlıklı olarak faaliyet gösteren şirketler için ciddi verimlilik sıkıntısı olduğuna yönelik veriler bulunuyor. Çok hızlı büyümeye dayalı bu verimlilik sıkıntısının bu şirketlerde artarak devam edeceğini öngörüyoruz.

Hakan Ergin; önümüzdeki dönemde hipermarketlerin haftalık ve aylık alışverişin önemli adreslerinden biri olacağını kaydetti.”

 

Araştırmalarda haftalık alışveriş oranının yüzde 50 seviyelerine ve Avrupa ortalamasına geldiği bilinen bir gerçek.

Yakınlık ve yakına açılan mağazaların, alışverişçiler için önemli alternatif olduğu da düşünüldüğünde, aylık alışveriş oranlarının eski seviyelere ulaşacağı konusunda bazı şüphelerim var.

Yakına, doğru formatta mağaza açan, alışverişçiyi kapacak diye düşünüyorum.  

Çünkü işini iyi ve doğru yapan oyuncuların sayısı arttı. Mağaza yakınlığının önemi, eski araştırmalarla kıyaslandığında artık daha yukarılarda ve yüksek oranda yer alıyor.

Yerel zincirler içerisinde de uzun bir süredir, standartları yüksek çok sayıda market var ve birçok coğrafi bölgede başarıyla faaliyet gösteriyorlar. Alışverişçiler güçlü alternatifleri uzun zamandır ya yakınlarında ya da bir arada bulabiliyorlar.  

Ancak hipermarket konseptinin de yeni açılımlara devam ettiği de unutulmamalı. Gene Carrefour açısından bakarsak; Merter hipermarkette ‘Balık Pişirme’ imkânı sunulması, İstinye Park AVM deki hipermarketin yeni Çıpa konsepti ve öne çıkan mutfak uygulamaları dikkate değer ve sonuçları açısından izlenmesi gereken konular.  

Ulusal marketlerden bahsedince Migros’a değinmemek olmaz. Yeni stratejilerinin etkisi uzun süredir kendisini gösteriyor. Formatları, lokasyonları, sosyal sorumluluk projeleri,  private label derken yeni hisse dağılımı ile etkisini daha da arttırdı kanımca. Ayrıca ‘yerel’ düşünce hamlelerini de unutmamak gerek.

 

Gurme konsepti de uzun zamandır yıldızı parlayan formatlardan. Bu tip mağazalarda bilindiği üzere lokasyon çok önemlidir. Bu tarz uygulamaların önemli sonuçlarından biride ‘farklılaşma’ olmalıdır.

Bu da doğallıkla ‘rakipleri’ doğru belirlemeyi gerektirmektedir.

Ancak hedef müşteri kitlesi ve lokasyon faktörü dikkate alındığında, yatırımcı ve mağaza sayısında dikkate değer artış gözlemlemekteyim.  Macro Center, CarrefourSA Gurme, Beğendik gibi güçlü örneklere, Ankara’dan Altunbilekler, Akyurt ve Çağdaş gibi perakendecilerin açtıkları mağazalarda katılıyor. Sehven unuttuklarım ve görmediğim uygulamalarında hakkı saklı kalmak kaydıyla.

Gelelim indirim mağazacılığı uygulamalarına. Üç büyüklerin arasındaki ‘savaş’ artan televizyon reklamlarıyla hızlanmaya devam ediyor. Çift haneli binlere ulaşmış toplam mağaza sayıları ve aldıkları pazar payı da dikkate alındığında etkileri ciddi oranda hissediliyor.

Güçlü oyunculardan olan Bim’in yeni formatı olan File’ de alışverişçilerle buluşmaya devam ediyor. 

Mağaza sayısı arttıkça etkilerini göreceğiz elbette. Bu konuda daha önce bende görüşlerimi yazmıştım.

 

Hiper, süper, gurme ve indirim mağazacılığı derken organize perakendenin pastadan aldığı pay artıyor ve umarım öyle de devam edecektir. Farklı formatlardaki mağazalar kendi kulvarlarında hem de farklı formatlardaki mağazalar, pastadan pay alıyor ve pay veriyorlar. Bu da elbette daha zorlu bir rekabet ortamı getiriyor ve hangi formatta ve kulvarda olunursa olunsun stratejik karaların doğru alınmasını gerektiriyor.

 

Daha fazla örnek vermektense yazımı Prusyalı general Carl Von Clausewitz’ in bir sözü ile bitirmek istiyorum. “Stratejik hatalar taktik manevralarla düzeltilemez.”

 

(* 21 Şubat 2017 Perakende Org, özetle)