Yeni tebliğ sektörü ikiye böldü

5 Aralık 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Et ve Et Ürünleri Tebliği’nin 5 Mart’ta yürürlüğe girmesiyle birlikte et ve et ürünleri sektöründe bir dizi değişiklik yaşandı. Taklit ve tağşişin önüne geçmek için hazırlanan tebliği değerlendiren sektör temsilcilerinin bir kısmı düzenlemeyi olumlu karşılarken, bir kısım yetkili ise tebliğin sağlam bir alt yapıya dayandırılmadığını savundu. Öte yandan yapılan düzenlemeyle birlikte et ürünlerinde yüzde 10-15 arasında zam yapılması bekleniyor

Eklenme Tarihi : 26 Nisan 2013 Cuma
yeni-teblig-sektoru-ikiye-boldu

Uğur TATLI

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı son bir yıl içerisinde gıda ürünlerindeki taklit ve tağşişi önlemek amacıyla önemli adımlar attı. Bal ile zeytinyağındaki gıda sahtekarlarına yönelik marjinal adımlar atan Bakanlığın son icraatı ise et ve et ürünlerine yönelik oldu. Etle et ürünlerindeki taklit ve tağşiş olaylarını önlemek amacıyla hazırlanan, kırmızı ve beyaz et karışımını ortadan kaldıran Türk Gıda Kodeksi Et ve Et ürünleri Tebliği, bir dizi değişikliği de beraberinde getirdi. Tebliğ ile kanatlı etle kırmızı et karıştırılamıyor ancak kırmızı etlerle kanatlı etleri kendi içlerinde karıştırılabiliyor.

Öte yandan, tebliğin tartışılan maddelerinden biri de marketlerin beyaz eti parçalayarak dökme şeklinde satabilmesi oldu. Tebliği olumlu bulan sektör temsilcileri, düzenlemeyle birlikte haksız rekabetin önüne geçileceğini ve tüketicilerin daha kaliteli ürün tüketeceğini söyledi. Düzenlemeyi eleştiren yetkililer ise kırmızı ve beyaz et karışımının birçok ülkede yapıldığını, tebliğin ürün fiyatlarında artışlara neden olup tüketicinin cebini yakacağını ifade etti.

ETBİR, yeni düzenlemeyi olumlu karşılıyor
Et ve Et Ürünleri Tebliği’nin yürürlüğe girmesiyle, kırmızı et ve beyaz et karışımı et mamulü üretiminin önüne geçildiğini belirten Et Üreticileri Birliği (ETBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bılıkçı, “Ucuz, kalitesiz, içeri belli olmayan et mamulü dönemi kapanmış oldu. Yeni düzenleme fiyat rekabeti bakımından da haksız rekabet koşullarının ortadan kalkmasına yardımcı olacak. Şarküteri sektörünün en önemli sıkıntısı merdiven altı üretimin yarattığı haksız koşullardı. Denetimin her türlü imalat ve satış yerinde aynı titizlikle yapılması halinde, bu tarz üretimler artık yapılamaz hale gelmeli. Sanayici ve tüketici için yararlı olacağını düşündüğümüz uygulamanın etki ve sonuçlarını 2013 yılı içinde göreceğiz” açıklamasında bulundu.

Tebliğin son tüketiciye olumlu yansıyacağını kaydeden ETBİR Başkanı, “Nihai tüketici, ürünü alırken rafta tercihine göre kırmızı et veya kanatlı et olarak seçerek alabilecek. Tüketiciler ne yediğini bilerek, ürün ve fiyat alternatifiyle alışveriş yapmak serbestisine sahip olacak. Kalitesiz ürünlerin fiyat rekabeti ortadan kalkacak. Tüketici, kırmızı et sanarak aldığı 3-5 liralık ucuz ürünlerle artık karşılaşmayacak ve sağlıklı olduğuna güvenerek et mamulü tüketebilecek” şeklinde konuştu.

“Tebliğ, ülke ekonomisine zarar verecek”
Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği (BESD-BİR) Genel Başkanı Sait Koca, düzenlemede vatandaşa ve ülke ekonomisine zarar verecek pek çok konunun olduğunu söyledi. Tebliğin hazırlık aşamasında birçok konuda itirazda bulunduklarını ifade eden Koca, bunların hiçbirinin insan sağlığına zarar verecek konular olmadığını, benzer uygulamaların dünyanın her yerinde varken, Türkiye’nin yasak getirdiğini belirtti.

Koca, sözlerine şöyle devam etti: “Bu iki ürünün, kırmızı ve beyaz etin karışımı, bütün dünyada söz konusu. Böylece tüketici ucuz ve sağlıklı et tüketiyor. Bunun ne zararı var? Bütün dünyada mekanik ayrıştırılmış et Mecanical Debone Meat (MDM) ile ürün yapılır. MDM’in sağlığa zararı olduğu konusunda tek bir bulgu yok. İki kişi sahtekârlık yapıyor diye Türkiye’de yasa çıkarılıyor. Çığır açmıyoruz, bu düzenlemenin bedelini tüketici ödeyecek.”

“En önemli unsur halkın sağlığı”
Türk Gıda Kodeksi Et ve Et ürünleri Tebliği ile market ve kasapların, beyaz eti ambalajsız ve parçalayarak satmalarına izin verilmesini değerlendiren Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Yönetim Kurulu Başkanı Selamet Aygün, hijyen şartlarına uyulduğu taktirde ‘dökme’ ürün olarak beyaz etin satılabileceği ve bunun da tüketicinin alım gücüne katkı sağlayacağının altını çizdi. Aygün,  “Marketlerde beyaz et ve kırmızı et parçalama izni olanlar hijyen koşullarına en üst seviyede uyuyor, birçok markette tüketiciler de parçalama işlemini kendi gözleriyle görüyor” diye konuştu.

Birçok Avrupa ülkesinde marketlerde dökme beyaz etin satıldığını belirten Aygün, beyaz etin ambalajlı satışının yapılabileceği gibi künye bilgilerinin yer aldığı bilgileri görünür bir yerde olmak şartı ve hijyen kurallarını sağladığı sürece dökme olarak da satılabileceğini ifade etti.

Aygün ayrıca, TPF üyeleri olarak, halka kaliteli ürünleri ekonomik olarak daha hijyenik şartlar altında sunduklarını ve sunmaya devam edeceklerini belirtti. Bakanlık ile ortak olarak çalışmalar yaptıklarını anlatan Aygün, “Hazırladığımız ve yakında yayına girecek olan soğuk zincirin önemi konulu kamu spotuyla halkımıza sadece sağlıklı ürünlerin sunulması yönünde değil, kamunun bilinçlenmesi yönünde de çalışmalar gerçekleştireceğiz” dedi.

Keskinoğlu: Sofralara sağlıklı ürünler ulaşacak
Türk Gıda Kodeksi Et ve Et Ürünleri Tebliği’ni desteklediklerinin altını çizen Keskinoğlu Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Üyesi ve Grup Başkanı Keskin Keskinoğlu, “Bakanlığımızın yoğun çalışmaları sonrasında yürürlüğe giren tebliğ ile tüketicilerimiz artık ne satın aldıklarını bilecek ve sofralara artık daha sağlıklı ürünler ulaşacak” diye konuştu.

Keskinoğlu ürünlerinin yüzde 100 piliç etinden üretildiğini vurgulayan Keskinoğlu, “Uzun zamandır yüzde 100 göğüs etinden şarküteri üretimi yapıyoruz. Dolayısıyla ürün fiyatlarımız genel seyrinde devam edecek, tebliğden kaynaklı bir artış yaşanmayacak. Bu artış beyaz et ile karışım yapılamayacağından dolayı daha ağırlıklı kırmızı et ürünlerinde olacak” tespitinde bulundu.

“Ürünlerin fiyatlarında artış yaşanacak”
Yeni uygulamanın yürürlüğe girmesi ile genel anlamda beyaz et ürünlerinin tüketiminde artış beklediklerini aktaran Abalıoğlu Grubu Gıda Satış Pazarlama Grup Başkanı ve Yönetim Kurulu Üyesi Ender Abalıoğlu, “Abalıoğlu Grubu güvencesi ve bu sektördeki deneyimimize dayanarak, bu yeni yönetmeliğin güvenilir üretim yapan ve marka olmuş firmalar için bir fırsat olacağına inanıyoruz. Yeni tebliğ ile kırmızı ete göre daha uygun fiyatlı olan beyaz etten yapılmış salam, sucuk ve sosis gibi ürünlere vatandaşların daha fazla rağbet göstereceğini ve bu pazarın hızla büyüyeceğini öngörüyoruz” şeklinde konuştu. Pazarın büyümesinin yanı sıra ürün grubunda fiyat artışı yaşanacağının altını çizen Abalıoğlu, “Fiyat artışına rağmen beyaz etten üretilen şarküteri ürünleri, kırmızı etten üretilen şarküteri ürünlerine göre tüketiciye büyük fiyat avantajı sağlayacak. Bu tebliğ ile birlikte MDM olarak adlandırılan, mekanik sıyrılmış kıyma kullanımının yasaklanmış olmasının sektörü olumsuz etkileyeceğini düşünüyoruz. Bütün dünyada MDM kullanılarak şarküteri ürünleri üretiliyor” tespitinde bulundu.

Abalıoğlu, sözlerine şöyle devam etti: “Yeni tebliğde piliç eti ürünlerine teknolojisi gereği ya da lezzet verme amacı ile dana eti ilavesi yapma şansımız bulunuyor. Bu nedenle, insanların yaşam kalitesini yükseltirken, aynı zamanda hayatlarını kolaylaştırmayı hedefiyle tüketicimizin beğenisine sunduğumuz ürünlerimizi eski lezzetinde yapmaya devam edeceğiz. Lezita olarak raflarda satılan ürünlerimizin fiyatları tebliğde belirtilen unsurlar göz önünde bulundurularak yapılan değişikliklere bağlı olarak artış gösterdi.”

“Haksız rekabeti önleyecek”
Yeni tebliği, sektörü disipline edecek olmasından dolayı önemsediklerini kaydeden Namet Genel Müdürü N.Tarık Kayar, “Her firmanın yalnızca yüzde 100 dana, hindi ya da piliç etinden mamul üretebiliyor olması, pazarda yaşanan haksız rekabeti önemli ölçüde engelleyecek. Böylece tüketiciler, mamul satın alırken, fiyat ve kalite açısından aynı klasmandaki ürünleri kıyaslama imkanını bulacak” ifadelerini kullandı.

Kayar, kısa süre içerisinde fiyat artışına gitmeyeceklerini de sözlerine ekledi.

“Tebliğ, süreci bir adım daha ileri taşıdı”
Et ve Et Ürünleri Tebliği’nin üretilen ürünün kalitesini artırarak süreci bir adım daha ileriye götürdüğünü belirten Sultan Et Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bılıkçı, “Bundan sonraki aşamada ürünlerin satış koşulları ile ilgili ilave düzenlemeler de yapılırsa tarladan çatala gıda güvenliği prensibi bir bütün halini alacak ve zincir tamamlanacaktır. Bu nedenle yayımlanan Tebliğ’in bu amaca hizmet ettiğini düşünüyor ve destekliyoruz” diye konuştu.

Bılıkçı, sözlerine şöyle devam etti: “Yayımlanan yeni tebliğde ürünler için konulan protein alt limitleri, sucuk, fermente sucuk, köfte ve dönerde soya proteinine izin verilmemesi, mekanik olarak ayrıştırılmış tavuk eti kullanımının yasaklanması gibi nedenler maliyet azaltan tüm faktörleri elimine ettiği için tüm markalarımızda ortalama yüzde 25-30 oranında bir fiyat artışı olacağını öngörüyoruz.”

Uzun vadede işini iyi yapan firmaların sektörde hak ettikleri yeri alacağını söyleyen Bılıkçı, “Geçiş süreci her zaman sancılı ve belirsiz geçer. İlk etapta maliyet artışları nedeniyle pazarda bir daralma yaşanacak olsa da zaman içinde taşlar yerine oturacak. Bu nedenle ilerleyen dönemde yeni yatırımlarımız olacak” açıklamasında bulundu.

“Daha organize bir çalışma yapılabilirdi”
Tebliğin birçok belirsizlik ve karmaşa ile birlikte yürürlüğe girdiğini dile getiren Şahin Et Genel Müdür Yardımcısı Murat Beşiktaş, “Tebliğ 5 Aralık’ta yayınlandı ve 5 Mart’ta yürürlüğe girdi. Yani 4 Aralık’ta raf ömrü 6 ay olan bir ürün üretildiğinde ürün ömrünü tamamlamadan 3 ay önce toplanacak anlamına geliyordu. Bu tebliğe geçiş için daha organize ve daha itinalı bir çalışma yapılarak daha fazla süre tanınabilirdi” ifadelerini kullandı.

Karışım ürün üretmediklerine dikkati çeken Beşiktaş, “Tavuk grubunda ürettiğimiz, yalnızca tavuk etinden yaptığımız ürünlerde fiyat değişiklikleri oldu. Hammadde girdilerine bağlı olarak yüzde 60 ila yüzde 80 arasında artışlar var,  haliyle bu artışlar da raf fiyatlarına yansıyacak” diye konuştu.

Tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte haksız rekabetin önüne geçileceğini söyleyen Beşiktaş, üretimlerin standartlaşmasının tüketiciler açısından önemli olduğunu belirtti.

Tebliğden notlar
Et ve et ürünlerindeki taklit ve tağşiş olaylarını önlemek amacıyla hazırlanan tebliğle kanatlı etle kırmızı et karıştırılamıyor ancak kırmızı etlerle kanatlı etleri kendi içlerinde karıştırılabiliyor. Kemiğe yapışmış etin mekanik olarak ayrılmasıyla elde edilen ürünler kullanılamıyor. Fermente sucuk ve ısıl işlem görmüş sucuğa, pastırmaya, dönere, köfteye et kaynaklı olmayan proteinler, nişasta ve nişasta içeren maddelerle soya ve soya ürünleri ilave edilemiyor. Yeni düzenlemede, ürünlere ilişkin genel etiketleme kurallarına ek olarak özel kurallar da bulunuyor. Buna göre, ürün isimlerinin aynı renk ve yazı karakterinde, yazıdaki harf büyüklüğü en az 3 milimetre olması gerekiyor.

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive