Nitelikli çalışan, sektörü geleceğe taşıyacak 1

Perakende sektörünün gelişmesine paralel olarak, konusunda uzmanlaşmış insan gücüne olan ihtiyaç gün geçtikçe artıyor. Perakendenin en önemli sorunları arasında nitelikli çalışan sayısının az olması ve sürekliliğinin sağlanamaması yer alıyor. Yetkililer, eğitim ve birikim açısından nitelikli çalışan bulunmamasına dikkati çekerken, eğitim ve sertifika programlarının açılmasını da olumlu olarak değerlendiriyor

Eklenme Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe
nitelikli-calisan-sektoru-gelecege-tasiyacak-1

Uğur TATLI

Çeşitli kaynaklara göre Türkiye’deki perakende sektörünün büyüklüğü 200 milyar dolar civarında seyrediyor. Sektörde son 5 yılda yüzde 63 düzeyinde bir büyüme yaşandı. Nielsen verilerine göre ise geçen yıl ulusal perakende sektörü yüzde 9,6, yerel perakende ise yüzde 21,5 oranında büyüdü. Öte yandan gerçekleşen hızlı büyümeye paralel olarak nitelikli iş gücü arzının sağlanamaması, sektörün en önemli sorununu oluşturuyor. Sektör temsilcileri marketlerde çalışmanın uzun soluklu bir iş olarak görülmemesinden dert yanarken, mağazacılığın bir meslek olduğu algısının yaratılması gerektiğinin altını çiziyor. Nitelikli çalışan bulmanın zorluğundan yakınan perakende zinciri yöneticileri, üniversiteler ve devlet kurumlarıyla yapılacak ortak çalışmaların da önemine dikkat çekiyor.

Market perakendeciliğinde istihdam arttı
İnsan Kaynakları (İK) sitesi Kariyer.net’in istihdam endeksi verilerine göre yılın ilk 9 ayında perakende sektörünün istihdam rakamlarında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45 oranında artış görüldü. Aynı dönem içerisinde Kariyer.net veritabanında sektörle ilgili toplam 10 bin yeni iş ilanı yayınlanırken, yaklaşık 25 bin kişiye yeni iş imkânı doğdu. En çok istihdam artışı ise e-ticaretle birlikte marketlerde yaşandı.

Kariyer.net Genel Müdürü Yusuf Azoz, perakende sektörünün istihdam haritasına bakıldığında; son bir yıllık dönemde özellikle market perakendeciliği alanında istihdamın yoğunlaştığını söyledi. Azoz, “Yılın ilk üç çeyreğinde giyim sektöründen gelen istihdam rakamları yüzde 40’larda seyrederken, marketlerin istihdam artış oranlarının yüzde 112 seviyelerine ulaştığı görülüyor. Son birkaç yıldır özellikle Anadolu’da zincir marketçilik anlayışının yaygınlaşması ve bu alanda birçok yeni markanın ortaya çıkması, bu trendin başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriliyor” dedi.

Kariyer.net verilerine göre sektörde en çok talep edilen ilk 10 pozisyon arasında; satış temsilcisi, mağaza müdürü, mağaza satış danışmanı, kasiyer, muhasebe çalışanı, depo çalışanı, İK uzmanı ve reyon çalışanı yer alıyor. Bir diğer İK sitesi Yenibiris.com’dan alınan bilgiler ise sektörün kasiyer ve muhasebe çalışanı ihtiyacı olduğunu ortaya koyuyor.

Migros, üniversitelerle işbirliği yapıyor
Önceki yıllarla kıyaslandığında İK biriminin, şirket üst yönetiminin stratejik ortağı konumuna geldiğini söyleyen Migros Ticaret AŞ İK Grup Müdürü Olcay Yılmaz Nomak, “Şirket stratejilerini destekleyen İK uygulamalarıyla birçok firmanın, çalışan sürekliliğinin sağlanması ve nitelikli çalışanların elde tutulması konularında farklılaşan uygulamaları bünyesine katmaya başladığını görüyoruz. Migros olarak bu iki konuyu kritik başarı faktörü olarak görüyor, odak noktamızı bu çerçevede yoğunlaştırıyoruz. Ortalama kıdem yılımız 8. Yönetim kadrolarında bu oran daha da yükseliyor” diye konuştu.

Son dönemlerde İK konusunda önemli çalışmalar yaptıklarını kaydeden Nomak, “Migros’un nitelikli çalışanların elde tutulması konusunda son 2 yılda attığı adımlar oldukça kuvvetli. Bağımsız bir araştırma kuruluşu tarafından her yıl şirket bünyesinde gerçekleştirdiğimiz ‘Çalışan Memnuniyeti Araştırması’ sonuçlarında farklılaşan İK uygulamalarımızın sonucu olarak şirket genelinde memnuniyet artışı yaşandı” açıklamasında bulundu.

Nomak, sözlerine şöyle devam etti: “Oluşturduğumuz ‘Mağaza Kariyer Tarifleri’ ile mağazalarımızda göreve başlayan çalışanlarımızın hangi koşullar yerine getirildiğinde bir üst pozisyona terfi imkânı olduğu detaylı bir şekilde tasarlanarak, hayata geçirildi. Tüm çalışanlarımıza bu çerçevede fırsat eşitliği yaratıyoruz. Örneğin, iş hayatına erken yaşlarda başlamış, mesleki olarak kendini geliştirmiş fakat akademik olarak desteklenmesi gereken çalışanlarımız için Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi işbirliği ile oluşturduğumuz Migros Perakendecilik Ön Lisans ve Lisans Sertifika Programı, bu amaçla uygulanıyor.”

İK uygulamalarında önemli yenilikler yaptıklarının altını çizen Nomak, “Bu yenilikler arasında tüm işe alım süreçlerinin yenilenmesi, online görüşme altyapılarının kurulması, değerlendirme merkezi ve gelişim merkezi uygulamaları, koçluk sisteminin hayata geçirilmesi, mağaza kariyer tarifleri ile tüm kariyer yolları ve koşullarının tariflenmesi, iç başvuru sistemi ile şirket içindeki boş pozisyonların öncelikle şirket içi kaynaklardan değerlendirilmesi, üniversite işbirlikleri, performans ve yetkinlik değerlendirme sistemlerinin iyileştirilmesi gibi pek çok çalışmayı sayabiliriz” dedi.

Beğendik, İK alanında atılım yaptı
Perakende sektöründe gerçekleşen hızlı büyüme nedeniyle aynı hızda nitelikli işgücü arzı sağlanamadığını belirten Beğendik Market Stratejik İK ve İdari İşler Genel Müdür Yardımcısı Aktan Tekinel, “Özellikle gıda perakendeciliği, emek ve uzmanlığın yoğun olduğu bir sektör. Uzmanlaşmış çalışan istihdamı sorunu devam ederken, geçmişle kıyasladığımızda firmalar, kendi çalışanını kendi akademilerinde eğiterek bu kadroları uzmanlaştırmaya çalışıyor. Modern perakendeciler, modern ekonominin bir parçası olarak genç insanları, özellikle de üniversiteye devam etme şansı olmayan kişileri istihdam etmek suretiyle topluma hizmet veriyor” şeklinde konuştu.

İK alanında yeni bir strateji belirlediklerini ifade eden Tekinel, “Beğendik Stratejik İK ve İdari İşler Bölümü olarak 2009 yılından beri içinde bulunduğumuz yeniden yapılandırma aşamasında süreçlerimizi, çalışanlarımızı da içine alacak şekilde tasarlamaya ve hızla revize etmeye çalışıyoruz. Bu kapsamda bir ‘Arama Konferansı’ gerçekleştirdik. ‘Arama Konferansı’ sonrasında misyon, vizyon ve ortak değerlerimizi belirledik, stratejilerimizi bu doğrultuda oluşturduk” dedi.

İK alanında devlet kurumlarıyla ortak çalışmalarının olduğunu anlatan Tekinel, şunları söyledi: “Üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ile ortak dönemsel çalışmalar yapıyoruz. ODTÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü öğrencileri ile norm kadro analizi ve performans yönetim sistemi projelerini yürütüyoruz. Yeni bölgelerde açacağımız mağazalarla İŞKUR ile yoğun çalışmalarımız oluyor. Bu kapsamda çeşitli dönemlerde stajyer programı ile kendi çalışanımızı yetiştiriyoruz. Ayrıca eğitim ve gelişim faaliyetleri kapsamında hem dışarıdan aldığımız hem de kendi iç eğitmenlerimiz tarafından belirli periyotlarla içeriden verdiğimiz eğitimlerimiz bulunuyor.”
 
Biçen Market, sürekli eğitimi önemsiyor

Nitelikli çalışan konusunda sektöre destek sağlayacak bir yapılanmanın olmadığını savunan Biçen Market İK Kalite Sistem Yöneticisi Ayşegül Paçal, “Meslek liseleri ve üniversiteler bu yönde pek imkan sağlamıyor. Personele yönelik eğitim konusunda da alınan mesafeler yetersiz. Çalışan, iş şartlarının ağırlığı, verilen ücretlerin yetersizliği ve sosyal hakların kısıtlı olması nedeniyle bu sektörün içerisinde uzun süre kalamıyor. Önemli olan çalışanınızı iyi bir şekilde yetiştirip, uzun soluklu istihdam edebilmek” diye konuştu.

İK konusunda Biçen Market bünyesinde farklı çalışmalar yaptıklarını dile getiren Paçal, “Geçen yıl, İŞKUR ile birlikte iş bulma garantili bir kurs açtık. Bu kursta, İŞKUR tarafından bulunan çalışana üniversite ortamında 45 günlük teorik ve pratik eğitim veriliyor. Bu doğrultuda eğitim alan ortalama 70 kişi, Biçen Gıda’da istihdam edildi” ifadelerini kullandı. Sürekli eğitimin önemine dikkati çeken Paçal, düzenli olarak kasiyer, reyon çalışanı ve marketin her kademesindeki çalışanlara yönelik eğitimler verdiklerini söyledi.

“Sektörün öncelikli sorunu eğitim”
İK biriminin şirketin ana omurgasını oluşturduğunu kaydeden Burda Market Yönetim Kurulu Başkanı Atilla Ersan, İK’nın, kurumların kısa ve uzun vadeli hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla şirket kültürüne uygun, doğru ve donanımlı çalışanların seçilip yerleştirmesi, istihdamı geliştirmesiyle ilgili planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini sağlamada önemli rol oynadığını ifade etti. Modern zamanda İK yönetiminin değiştiğini belirten Ersan, “Eskiden çalışan yönetimi olarak adlandırılan işe alma, sınav yapma, sınıflandırma, atama, sicil düzenleme, yükseltme gibi konularla ilgili bilgi, beceri, yöntem ve uygulamaları kapsayan teknikler uygulanıyordu. Modern anlamda ise İK yönetimi bir taraftan çalışanın bulunmasını, seçilerek işe yerleştirilmesini içerirken, diğer taraftan da çalışanın eğitimi, geliştirilmesi, değerlendirilmesi ve haklarının verilmesi gibi güdüleme ve etkileme faaliyetlerini de kapsıyor” diye konuştu.

Perakendenin İK konusunda önemli eksiklikleri olduğunun altını çizen Ersan, “Organize perakendeciliğin henüz ciddi bir okulunun olmayışı, çalışanların veya okulunu bitirmiş kişilerin perakendeciliği meslek olarak algılamamaları, sektörün gelişmesini olumsuz yönde etkiliyor. İhtiyaç duyulan kaliteli insan ve kalifiye çalışan konusunda ciddi problemler var” dedi.

Sektörün nitelikli çalışan yetiştirme ve sürekliliği sağlama konusunda çaba sarf ettiğini dile getiren Ersan, “Son dönemdeki eğilimlere baktığımızda, birçok şirketin kendi çalışanını yetiştirdiğini görüyoruz. Bu alanda yoğun çaba sarf etmeye başlayan şirketler, çalışanına kariyer planı sunma, eğitim, uygun çalışma koşulları, aidiyet artıcı sosyal faaliyetler, ödüllendirme, prim sistemi ve ücrette iyileştirmelere gitti” tespitinde bulundu.

Burda Market’in işe alımlarda belirli bir metodolojiye sahip olduğunu ifade eden Atilla Ersan, “Süreci belirlemek amacıyla işe alım, oryantasyon ve işbaşı eğitimi yönetmeliği hazırladık. Yönetmelik içerisinde eğitim planlama, kariyer planlama, performans yönetimi, rotasyon, terfi ve atama, ücret yönetimi, motivasyon gibi değerler var” şeklinde konuştu.

CarrefourSA, iç eğitimlerini yeniden yapılandırdı
Perakendeciliğin son yıllarda gösterdiği hızlı gelişim sürecine dikkati çeken CarrefourSA Kurumsal İlişkiler ve Hukuk Direktörü Merter Özay, “2,5 milyon kişiye istihdam sağlayan sektörde özellikle organize perakendecilikle birlikte ciddi bir kimlik değişimi yaşandığını gözlemliyoruz. Bugün perakendeci olarak finans, satış, pazarlama, bilgi teknolojileri, lojistik, İK, hukuk gibi farklı iş kollarını bünyesinde toplayan, her birimde uzmanların beraber çalıştığı bir sinerjik yapıdan bahsediyoruz ki bu da son yıllarda sektörde ciddi bir değişim yarattı” açıklamasında bulundu.

Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Derneği’nin (AMPD) sektördeki eğitimli istihdam açığını ve yoğun sirkülasyonu göz önünde bulundurarak sektörel eğitime yönelik çalışmalarını önemli bir adım olarak değerlendiren Özay, “AMPD’nin eğitim projesi sayesinde, bugün perakendecilik bölümü açılan Ticaret Lisesi sayısı 150’ye ulaştı. Bu bölümlerde okuyan öğrencilere sektörde staj ve okul sonrası iş imkânı sunularak perakende sektörüne yeni profesyonellerin katılmasını sağlamanın yanı sıra iş gücünün perakendeciliğe bakışını da olumlu yönde etkiledi” dedi.

İK organizasyonunu yeniden yapılandırdıklarını söyleyen Özay, sözlerine şöyle devam etti: “Perakende sektörü, bugün artık çalışanının eğitimi ve gelişimi için dünyadaki tüm İK süreçlerini takip edip, bilgi teknolojisi süreçlerini de içine alan bir yol izliyor. Değişen ihtiyaçlarımızla tüm iç eğitimlerimizi tekrar yapılandırdık. İşe öncelikle ‘Yeni çalışan oryantasyonu’ programımızı yapılandırmakla başladık. Biliyoruz ki işe alımları gerçekleştirdikten sonraki ilk aylar, şirket için olduğu kadar yeni çalışanlar için de bir değerlendirme ve karar verme sürecini kapsıyor. Bu süreçte çalışanın şirketi ne kadar benimsediği, onların sonraki aylarda şirkete devamını sağlıyor. Öte yandan ihtiyaçlarımız bazında müşteri, satış ve hizmet odaklı eğitimleri hem iç hem de dış kaynaklar ile destekliyoruz. İK stratejilerimiz bazında önümüzdeki 3 yıl için belirlenen yönetimsel becerileri geliştirmek üzere eğitimlerimizi yapılandırdık.”

Yarın: DiaSA Genel Müdürü Fernando Gonzalez Somoza, Hadim İK Müdürü Psikolog Yılmaz Gürkan, İsmar İK Müdürü Latife Elmas, Makro Market Genel Müdürü Mehmet Songör, Özen Grup CEO’su Cemal Özen, Özhan Marketler Zinciri İK Sorumlusu Cengiz Çatalkaya, Sarıyer Marketler Zinciri Yönetim Kurulu Başkanı İhsan Korkmaz, Tesco Kipa İK Direktörü Remzi Kıraç ve Uyum Market İK Müdürü Zuhal Akça

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive