Mağaza nasıl doğru yönetilir? 2

Perakende bir bütünlük zinciri… Doğru lokasyon, doğru fiyat, doğru çalışan gibi pek çok parametreden oluşan matematiksel bir yönetim… Yüksek tempoyla çalışılan ve iyi yönetimin zorunlu olduğu perakende sektörü, nitelikli elemanın eksikliğini de fazlaca yaşıyor. Gıda perakendeciliğinin 2017 yılına dek yüzde 8 büyüme yakalanacağı öngörülüyor. Ama büyümenin, mağaza yönetiminin doğru yapıldığı sürece olacağı şüphesiz… Mağaza yönetimini ve çalışan sirkülasyonunu market yöneticileri ile konuştuk

Eklenme Tarihi : 18 Nisan 2014 Cuma
magaza-nasil-dogru-yonetilir-2

Fulya B. ÖZTÜRK, Murat KÜÇÜK, Onur KAYA

İş yönetim süreçlerinin her geçen gün daha zor olduğu perakende sektörü, günümüzde hata kabul etmiyor. Raporlar, datalar, analizler başarılı bir yönetici ve iyi bir firma olabilmek için büyük önem arz ediyor. Karlılık oranlarının düşmesi ve piyasanın daralması perakendecilerin ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Daha iyi bir yönetim için sürekli arayış içinde olan sektör yöneticileri, “dikkat” unsurunun üzerinde duruyor. Şirket yönetimi her geçen gün daha zor hale gelirken bir de çalışanları iyi yönetmenin gerekliliği baş gösteriyor. Az karlılığının bir sonucu olarak düşük ücretle çalışan personel yoğun çalışma temposunda işini özümseyemiyor. Bütün bileşenler toplandığında “Mağazalarımızı en iyi nasıl yönetiriz?” ve “Personel sirkülâsyonunu nasıl önleyebiliriz?” sorularının cevabını market yetkilileri ile birlikte aradık.

Haberin dün yayınlanan ilk bölümüne buradan ulaşabilirsiniz.
 

İfa Market Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Karaaslan
Çalışanımız usta-çırak ilişkisiyle yetişiyor

Mağazalarımızı iyi yönetmek için muhakkak iyi bir yöneticiye ihtiyaç var. Bu konuda profesyonel bir kişiden destek almalıyız. Çünkü biz patronlar olarak birçok konuyu gözümüzden kaçırıyor olabiliriz. Ayrıca, biz mağazalarımızda aslında usta-çırak ilişkisinden faydalanıyoruz. İyi yönetmek adına eğitim desteği de alınabilir tabii ama bizim şube sayımız henüz bu durum için yeterli olmadığından elemanlarımızı çıraklıktan alıp, işi öğreterek ustalaştırıyoruz.

Mopaş Hipermarket Genel Müdürü Reşat Narman
Sadece söylemle değil icraatla farklı olmak gerek

Farklılaşmak, farklı olmak lazım. Tüm mağaza yöneticilerinin dilinde bu konu var. 2006 yılına kadar ulusal markaların arkasında bir rüzgar vardı, 2006 yılından sonra yerel markaların arkasında bir rüzgar oldu. İki pazar içinde ciddi boşluklar vardı ve iki pazarda ciddi bir ivme kazandı. Böylece pazar büyüdü ve herkes kendini geliştirdi. Ama şimdi hem pazar doygunluğu hem de ciddi rekabet, işi zora soktu. Kör dövüşüne varan rekabet var hatta piyasalarda. Bu durumda herkesi aşağıya çekmeye başladı ve rüzgar durdu diyebiliriz. Artık herkes yaptığı işle ayakta durmak zorunda. Hatta tam yaptığın işin doğru olduğunu kabul etme ve ettirme dönemindeyiz. Bugüne kadar sektörün gelişmesi ve beklentisi farklılaşmayı da beraberinde getirdi. Fakat farklılaşma dediğimizde de ben şu konuda farklılaştım, ben şu konuda çok farklı bir proje yapıyorum diyebilen insan sayısı çok az. Bu yüzden bizler de var olanı korumayı amaçlıyoruz. Bizim özellikle farklılaştığımız konu, tezgâh ürünlerimiz. Bu ürünler ciromuzun yüzde 50’sinden fazlasını oluşturuyor. Bu konuda farklılığı koruyup, beğeni kazanmaya uğraşıp, damak tadını koruyarak, beklentiyi de karşıladığınızda farklılığın geri dönüşünü hissediyorsunuz. Özellikle manav, kasap ve şarküteri reyonlarında… Tabii biz bu konunun arkasını da doldurmaya çalışıyoruz. Yani sadece söylemlerinizle, görselle olmuyor bu iş, icraat gerekiyor. Mesela biz bu farklılığı yakalamak adına Manisa Salihli’de kendi ürünlerimizi kendimiz üretiyoruz. Pazara sunduğumuz ve rekabet edebildiğimiz 72 dönüm alan üzerinde kurulu bir seraya sahibiz. Manav reyonumuz için ürünlerimizi buradan temin ediyoruz. Şarküteri bölümümüzü desteklemek amacıyla da Tekirdağ Hayrabolu’da bir süt üretim tesisimiz var. Tesis günlük 50 tonun üzerinde süt işleme kapasitesine sahip. Böyle olunca, şarküteri reyonumuz için damak tadına uygun ve farklı çeşitlerde ürünlerin çıkmasını sağlayabiliyoruz. Bu yapılanların yanı sıra, müşterilerin her beklentisine de cevap vermek gerekiyor. Para kazanarak ne yaptığını bilerek çalışmak gerekiyor. Çalışma alanının her yanında da iyi iletişim kurmak şart. Müşteriyle, tedarikçiyle, personelle iletişimi iyi gerçekleştirmek lazım. Personel demişken, sektörün personel sıkıntısı da aşikar ve sirkülasyon çok fazla. Bunun önlenmesi için personeli motive etmek gerekiyor. Motive etmek adına da birçok çalışma gerek. Biz, özlük haklarıyla, çalışma şartlarıyla, çalışma ortamlarıyla personelimize en iyi şartları sunmayı amaçlıyoruz. Onun dışında da çok özel projelere sahip değiliz. Ama asıl sorun, personelin sektöre bakış açısı. Çalışanlar sektöre tam olarak net bakmıyor ve geçici süre ile çalışma fikriyle iş yapıyor. Bu da tabii kötü etkiliyor.

Özhan Marketler Zinciri Genel Müdürü İbrahim Özhan
Datalar bizim yol haritamız

Mağazalarımızı yönetebilmek için öncelikle iç süreçlerimizi tamamıyla biliyor ve çalışanlarımızı bilgilendiriyor olmamız gerekiyor. Görev tanımları ve iş süreçleri ile ilgili konuların çalışanlara iyi anlatılması gerekiyor. Yani kalite sisteminde ihtiyaç duyulan tüm dokümantasyonların hazır halde olması lazım. Yönetebilmek için, yöneteceğiniz kişilerin de ne iş yapacağını çok iyi biliyor olması gerek. Çalışan, başına bir olay geldiğinde bu olayın nereden geldiğini ve nasıl halledilebileceğini iyi biliyor olmalı. Ardından da aldığımız yönetim kararı ile yapılacak uygulamaları hem yazılı hem de gerek duyulduğunda eğitim desteği alıp anlatarak çalışanları sisteme adapte ediyoruz. Mağazayı yönetmek, bir insan davranışlarını yönetmek var, bir de malın istatistik yapısını yani satışını yönetmek var. Satışını yönetmek için de kendi şirketimize yazmış olduğumuz yazılım sayesinde daha hızlı bir şekilde birçok datayı ve birçok analizi süzebiliyoruz. Süzdüğümüz datalardan da kendimize yol haritası çıkarıyoruz. Daha sonra, planlarımızı yıllık olarak yapıyoruz. Her bir kategoride içinde olduğumuz yılın bütçesini belirledikten sonra yapılacak organizasyonu da önceden belirliyoruz. Bu programa dahil olarak da bütün birimler üzerine düşen görevi yerine getiriyor yöneticimizden personelimize kadar. Özhan Market olarak ayrıca sektörde var olan sirkülasyondan da çok etkilenmiyoruz. Şanslıyız bu konuda. Kurulduğumuz günden bugüne yapmış olduğumuz insan kaynakları çalışmaları bize sektörde meyvesini veriyormuş, onu fark ettik. Özhan Market’e giren bir personelin çalışma süresi 10 yıl gibi bir süre. Bu süre, sektörde çok az rastlanan bir durum. Bu da personele verdiğimiz önemi, özlük haklarına, çalışma saatlerine saygı duyduğumuzu gösteriyor. Bizim çalışanımız, verdiğimiz imkânlar sayesinde kariyerini planlayabileceğini görmüş oluyor ve uzun yıllar bizimle birlikte sektörde var oluyor. Bu arada tabii küçük dokunuşları da eksik etmiyoruz. Bunlardan birisi ‘Özhan Gönüllüleri Topluluğu’. Bu topluluk sivil toplum örgütü şeklinde çalışıyor ve şirket adına sosyal sorumluluk projeleri üretiyor. Burada kendi yönetimleri ve kadroları var. Böylece hem kendilerini de eğitiyor, yetiştiriyorlar hem de sosyal bir sorunun üzerine gidip sorunu çözmüş oluyorlar. Bir diğer uygulamamız ise doğum gününde sinema bileti kampanyası. Doğum günü olan çalışanımıza doğum gününde çift kişilik sinema bileti hediye ediyoruz. İç iletişim bültenimiz var ayrıca. Bültende şirketin yaptığı, yapacağı etkinlikler, o ay içinde bulunan sanatsal etkinlikler gibi birçok konu yer alıyor. Böylece çalışanımızla iletişim sağlanmış oluyor.

Paşalı Süpermarket Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Paşalı
AVM’ci zihniyeti bir türlü yıkamıyoruz

Mağazalarımızı en iyi yönetmek en iyi şekilde ilgilenmekten geçiyor. Bunun yanı sıra teknolojik alt yapıya sahip olmak da gerekiyor. İyi bir insan kaynakları sistemi ortaya çıkarmak önemli. Bu çalışmaları yapanlar var olmaya devam edecek, yapmayanlarsa belli bir süre sonra zaten yok olacaklar. Var olabilmek iyi personelle çalışmaktan da geçiyor. Bu konuda da iki önemli nokta var. Birincisi çalışanı ekonomik yönden mutlu etmek, ikincisi çalışma koşullarını iyileştirmek. Duruma baktığımızda ama hali hazırda böyle bir alt yapı ve personel bağımlılığı yaratacak çalışma ortada yok. Sektörü otobüs durağına benzetirsek, çalışan durakta otobüs bekliyor vaziyette şu an. Bizim sektörümüzde var olan pazar günü çalışması da personeli olumsuz etkiliyor. Sirkülasyonun en önemli ayaklarından birisi bu bence. Son uygulamaların hayata geçirilmesiyle mesai saatleri kısmen düzeltiliyor. Bunun yanı sıra çalışanlarımızın pazar günleri izin kullanabilmesi ile ilgili her platformda yoğun bir çaba sarf ediyoruz. Bütün çabalarımıza rağmen ne yazık ki ülkemizde var olan AVM’ci zihniyeti yıkamıyoruz. Bu yüzden de AVM’ler var olabilsin diye pazar günü çalışma sistemini değiştirmiyorlar, değiştirmeyecekler bu gidişle de. Zaten perakende yasası da bu yüzden çıkmıyor. Biz her konuda ön plana çıkarılan Avrupa Birliği kuralları konusunu ele alıp, “neden bu konuda onların uygulamalarını uygulamıyoruz?” sorusunu sorunca, “her ülkenin kendi kuralları vardır” yanıtını alıyoruz. Defalarca bakanlığın tüm katmanlarında konu ile ilgili olarak görüşlerimize yer verdik fakat bir şey değişmedi. Pazar günü çalışmaları devam ettiği sürece de sirkülasyon hep olur.

Show Market Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı İshak Arslan
Hesap çok net, cepteki para

İyi mağaza yönetimi mağazanın temizliği, donanımı, iyi görseli en başta herkes için şart. Bunun yanı sıra fiyat politikasını da iyi yapmak gerekiyor. Hizmet yapabilmek ve verimliliği artırmak için fiyat politikası şart. Aynı zamanda yalın olmak da lazım. İnsanın kendi kendini kandırmaması gerekiyor. Ne varsa doğruyu yapmak, doğruyu söylemek gerek. “Bugün cebimde kaç para var?”, “365 gün sonra ne kadar yatırımım var?”, “Elimde ne kadar malım var”,  hepsinin bilinmesi gerekiyor. Hesabı çok karmaşık yapmamak gerek. Hesap basit. Tamam, birçok analize ihtiyaç var, birçok ölçüme ihtiyaç var ama işin netini de bilmek gerek. İnsan kendi cebindeki parayı elbette biliyor ve buna göre de davranmak gerek.

Snowy Ulu Kardeşler Finans Müdürü Utku Tanay Ulu
Aidiyet duygusu kazandırılmalı

Mağazalarımızın yönetimiyle alakalı olarak merkez kanadında otomasyon anlamda ciddi raporlamalar yapıyoruz ve raporlamalarımızda verimlilik analizleri esaslı çalışmalara büyük önem veriyoruz. Merkez kanadında yine teknolojik veriler çok sağlıklı olarak kullanılabiliyor. Fakat önemli olan saha kanadında bu verileri sağlıklı olarak kullanabilmek. Sahada da çalışana ciddi anlamda bir yatırımımız var. Sirkülasyonu mümkün olduğu kadar düşük tutmaya çalışıyoruz ve sirkülasyonu düşürdüğümüzde de başarının geleceğine inanıyoruz. Bunun meyvelerini de almaya başlıyoruz ve her sene sirkülasyonumuzu biraz daha düşük seviyelere getiriyoruz. Bu çalışmalarla devam ettiğimiz sürece de mağaza yönetim seviyemizin üst düzeye çıkacağına inanıyoruz. Sirkülasyonu önlemenin temel hususu da aslında aidiyet duygusunu artırmaktan geçiyor. Bu duyguyu yükseltmekte sadece ücret politikasını yükseltmekle orantılı olmamalı. Personele mutlu ve huzurlu bir çalışma ortamı yaratmak gerek. Bunun için de sürekli yeni çalışmalar yapmak lazım. Mesela çalışanlarımızın doğum günlerini kutlamak, sıkıntılarını paylaşabilmek, problemlerine ortak olabilmek, bazı zamanlar karşınıza alıp sohbet edebilmeniz lazım. Sadece “sabah mağazaya gel” ve “akşam dön evine git” uygulamaları başarı getirmiyor. Bunun için önce birinci kuşağı değiştirmek lazım aslında ve bunun için de gerektiğinde birinci kuşağa eğitim desteği verilebilmeli.

Üçler Market Mali İşler ve Finans Koordinatörü  Hüseyin Parlak
Personelin kendini geliştireceği eğitimler veriyoruz

Mağazanın açıldığı lokasyonu iyi seçmek gerekiyor öncelikle. Sonrasında müşterinizi iyi tanımak ve ihtiyaçlarını iyi belirlemek önemli. Biz kendi adımıza bunu yaparken ürün kalitesini ve markalı ürün satmayı baz alıyoruz. Mağazamızı temiz tutmak da bunlara dahil. Bu zamana kadar da bizim için ideal rota hep bu oldu. Bunun yanı sıra personel sirkülasyonu gibi bir kanayan yaramız var. Bu durumu da engellemek gerek. Konuyla ilgili olarak son çıkan yasa ile birlikte çalışma saatlerimizi güncelledik ve çalışanlarımız artık 8,5 saat çalışıyor. Ayrıca, çalışanlarımızı motive edecek hem maddi hem de manevi çalışmalara yer veriyoruz. Prim sistemleri üzerine çalışmalar yapıyoruz, çalışanların kendilerini geliştirebilecek ve kendilerine değer katabilecek eğitimler vermeye çalışıyoruz.

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive