Eklenme Tarihi : 20 Ağustos 2013 Salı
Dilara Kızılçay

Kendini gerçekleştirme

Wikipedia kendini gerçekleştirme ve onun yaratıcısı için der ki, Maslow teorisi, insanların belirli kategorilerdeki ihtiyaçlarını karşılamalarıyla, kendi içlerinde bir hiyerarşi oluşturan daha 'üst ihtiyaçlar'ı tatmin etme arayışına girdiklerini ve bireyin kişilik gelişiminin, o an için baskın olan ihtiyaç kategorisinin niteliği tarafından belirlendiğini sözkonusu eder


Maslow'un kişilik kategorileri kendi aralarında bir dizilim oluşturur ve her ihtiyaç kategorisine bir kişilik gelişme düzeyi karşılık gelir. Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemez.

Maslow, gereksinimleri şu şekilde kategorize etmektedir.
1.Fizyolojik gereksinimler
2.Güvenlik gereksinimi
3.Ait olma, sevgi, sevecenlik gereksinimi
4.Saygınlık gereksinimi

Kendini gerçekleştirme gereksinimi
Maslow'a göre birey için o an baskın olan gereksinimler hangi kategoriye ait gereksinimlerse, diğer deyişle günlük etkinlikleri ağırlıklı olarak hangi gereksinimleri doyurmaya yöneliyorsa, kişilik gelişmişlik düzeyi de onun istencinden ya da seçiminden bağımsız olarak bu gereksinim kategorisine karşılık gelen düzeyde bulunacaktır.

Belirli bir kategorideki gereksinimler tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin gereksinimlerini algılamaz, böyle gereksinimleri yoktur. Belirli bir gereksinim kategorisindeki gereksinimlerin karşılanması durumunda kişi, bir üst kategorideki gereksinimleri karşılamaya yönelecektir. Bu durum kişilik gelişme düzeyini de bir üst düzeye sürükleyecektir.

Maslow'a göre psikologların yapması gereken, bireyin kendini gerçekleştirme (self-actualization) Aşamasına gelmesinin önündeki engelleri ortadan kaldırmasına yardım etmektir.
Peki, biz psikologların bireyin kendini gerçekleştirmesinde önemli bir etken olan kariyer planlamasında ne gibi sorumluluklarımız söz konusu?

Kariyer planlaması hem birey hem örgüt açısından son derece önemlidir. Kariyer başarısı veya başarısızlığı sonucunda her birey kendi kariyer yaşamıyla ilgili tahminlerde bulunur, kimliğini oluşturur, kişiliğini tamamlar, İş tatmini artar. Bütün bunların ötesinde her birey kendi kendini tanımış olur, motivasyonu artar. Bu bireysel yönetim, davranış bilimlerinde “kendine gerçekleştirme olgusu” olarak nitelenir. Sağlıklı bir birey potansiyel olarak gelişip serpildikçe kendini geliştirme güdüsünün doğrultusunda kariyerini geliştirmek ya da bir diğer ifade ile ilerlemek, yükselmek gereksinimi duyacaktır. Birey açısından bu olgu, sağlıklı bir gelişmeyi simgeler. Yönetim açısından kariyer planlaması ise yetenekli kişilerin örgütte tutulabilmesi ve etkinliği artırabilmek açısından önem taşır.

Kariyer planlaması, kişinin kendi çalışma hayatı ile ilgili yaptığı planları kapsar. Kariyer planlaması birkaç Aşamadan oluşan bir süreçtir. Bir kişinin, kendi yeteneklerini ve ilgi alanlarını değerlendirmesi, kariyer fırsatlarını incelemesi, kariyer amaçlarını ortaya koyması ve uygun geliştirici faaliyetler planlaması aşamalarını içerir.

Bu aşamalar aşağıdaki gibi açıklanmıştır:
•Çalışanın kendi yeteneklerini, ilgi alanlarını, zayıf ve güçlü taraflarını değerlendirmesi.
•Organizasyon içi ve dışındaki fırsatların belirlenmesi
•Hedeflerin tayini ve karar verme
•Planın hazırlanması ve uygulanması

Aşama 1. Kendi kendini değerlendirme
Kariyer planlamasının başlangıç noktası bireyin kendisini tanımasıyla başlar. Bireysel kariyer planlama, bireyin kendi ihtiyaçları, değerleri, beceri ve ilgileri, arzusu, zaafları, dayanıklılığı ve kişisel amaçlarının bilinmesini gerekli kılar. Bu aşamada kişi, gerçekçi olarak kendini değerlendirmeli, zayıf ve güçlü yanlarını ortaya koymalı, yetenek ve becerilerinin, ilgi ve arzularının tam bir analizini yapmalıdır.
Bu noktada psikolog yaptığı görüşmeler, uyguladığı test ve test dışı yöntemlerle bireyin kendini keşfetmesine yardımcı olabilir.

Aşama 2. Fırsatları tanıma
Bu aşama, kişinin kendisi, meslekler, işletmeler, işler ve çevresi hakkında bilgi toplamasını içerir. "Araştırma veya seçenek belirleme" olarak da adlandırılan bu aşama, bireyin kariyer alternatiflerini ortaya koyması ve kendi ilgileri ve davranışlarına ilişkin iş olanaklarının daraltılmasını içerir. Burada kişinin kendisi, sahip olduğu değerlerini, yeteneklerini, ilgilerini, bireysel yaşam öyküsünü, amaçlarını ve geçmişe ilişkin iş deneyimlerini rasyonel bir şekilde kariyer danışmanı ile gözden geçirilebilir.

Aşama 3. Hedefleri belirleme
Çalışanların genel olarak ulaşmayı arzuladığı belirli hedefleri ortaya koymalarıdır. Özellikle kendi değer kümeleriyle uyum sağlayacak bir hedef saptamak bu aşamada oldukça önemlidir. Eğer birey hem kendisi hem de ilgilendiği kariyer hakkında sağlıklı bilgi topladığı takdirde verdiği kariyer kararının kalitesi o ölçüde iyi olacaktır. Birey, ulaşmak istediği hedefin kendi yeteneklerine uygun, ilerlemeye açık olması halinde kariyer kararını verecektir. Uzun süreli ve kısa süreli hedeflerin belirlenmesinde kendi ilgi ve yetenekleriyle uyumunı danışmanı ile birlikte gözden geçirilebilir. Hedefler konusunda yenilenme olabileceği gibi, ihtiyaç duyulan eğitimlerde belirlenebilir.

Aşama 4. Planları hazırlama
Bu aşamada birey hedeflerine ulaşmak için planladığı kariyer kararını uygulamaya geçecektir. Bireyin verdiği karar doğrultusunda kariyer planının uygulaması için ortamın uygun, destekleyici ve ümit verici olması gerekir. Hedeflere ulaşmaya çalışırken ihtiyaç duyulacak ölçüler hakkında, danışmanından faydalanmasından yarar sağlayacaktır. Kendini gerçekleştirme teorisinde biz psikologların ve kariyer danışmanlarının kişinin kendisini varedebilme mücadelesinde verdiği destek yadsınamaz bir öneme sahiptir.

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive