Hem fırsat hem risk: Orta Doğu (1)

Dünyanın dört bir tarafına ürün ihraç eden Türk firmalarının en önemli pazarları arasında yer alan Orta Doğu ve çevresi, son yıllarda değerini daha da artırdı. Özellikle bölgede yaşanan Arap Baharı rüzgârını arkasına alan markalar, ihracat hedeflerinde Orta Doğu’yu ilk sıraya aldı. Öte yandan bazı Arap ülkelerinde yaşanan iç karışıklar bölgeye yapılan ihracata sekte vursa da Orta Doğu, Türk markaları için vazgeçilmez bir pazar görüntüsü çiziyor

Eklenme Tarihi : 28 Şubat 2013 Perşembe
hem-firsat-hem-risk-orta-dogu-1

Uğur TATLI

Arap halklarının demokrasi, özgürlük ve insan hakları taleplerinden ortaya çıkan Arap Baharı’nın etkisiyle Orta Doğu ve çevresine yapılan ihracat son yıllarda önemli bir ivme kazandı. TÜİK verilerine göre geçen yıl en fazla ihracat yapılan 3 ülke Almanya, Irak ve İran oldu. Değersel olarak en fazla ihracat artışı sağlanan ülkelerin başında ise yüzde 185 ile Libya geldi. AB’ye yapılan ihracat yüzde 7 gerileyerek 58 milyar dolar seviyelerine inerken, Orta Doğu’ya gerçekleştirilen ihracat yüzde 12 artarak 27 milyar dolara çıktı. Sadece verilen bu rakamlar bile Türk firmaları için Orta Doğu ve çevresinin gün geçtikçe değer kazanan bir pazar olduğunu gösterirken, özellikle Suriye’de yaşanan iç savaşın ardından Orta Doğu’ya yapılan ticarette sıkıntılar yaşanmaya başlandı.

Ürdün, Irak,  Lübnan, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Yemen, Mısır, Tunus, Libya, Cezayir, Fas’a çeşitli ürünler ihraç eden Türk firmaları, merkezi bir noktada yer alan Suriye’deki karışıklıklar yüzünden daha maliyetli olan ve daha uzun zaman alan deniz yolunu tercih etmeleri sebebiyle kar marjlarında kayıplar yaşadı. Öte yandan bölgedeki siyasi istikrarın yeniden yakalanacağını söyleyen yetkililer, Orta Doğu’nun Türk firmaları için vazgeçilmez bir pazar olduğu görüşünde birleşiyor.

Barilla, Türkiye’nin konumuna dikkati çekti
Barilla’nın Orta Doğu haritasının oldukça geniş olduğunu belirten Barilla Orta Doğu ve Afrika Satış Müdürü Ali Bozer, Orta Doğu ve çevresinde İran, Irak, Pakistan’ın da aralarında bulunduğu 14 ülkeye ürünlerini ihraç ettiklerini söyledi. Orta Doğu’da Barilla ve Filiz markalarıyla yer aldıklarını hatırlatan Bozer, distribütörler aracılığıyla hizmet verdiklerini dile getirdi.

Geçen yıl Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi’nin karışıklar içerisinde olduğunu kaydeden Bozer, şunları söyledi: “Türkiye’nin jeopolitik konumu ve önemi her geçen yıl daha fazla ortaya çıkıyor. Barilla gibi birçok şirket Türkiye’yi bölgenin merkezi olarak konumlandırıyor. Amerika ve Avrupa ekonomilerinin içinde bulunduğu daralma ve büyüyememe sorunsalı şirketleri doğal olarak Orta Doğu ve Afrika’nın da içinde bulunduğu pazarlara doğru yönlendirdi. Orta vadede tüm büyük oyuncuların bu bölgede etkinliğini artıracağını ve geliştireceğini tahmin ediyoruz. Sözlü olarak bunu ifade etmek çok kolay, ancak hayata geçirmek son derece zor… Bunu başarmak için ürünlerinizi bölgeye adapte etmek, doğru distribütörleri bulmak, eğitmek, tüketici ile etkin iletişim kurmak ve pazarların doğrudan içinde olmanız gerekiyor. Bu da çok ciddi bir yatırım anlamına geliyor.”

“Orta Doğu pazarını iyi değerlendirmek gerekiyor”
Hayat Kimya’nın 70 ülkeye ihracat yaptığını belirten Hayat Kimya İhracat Bölgeler Müdürü Ferruh Temiz, Orta Doğu pazarının Hayat Kimya açısından önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Orta Doğu’ya farklı yatırımlar yaptıklarını dile getiren Temiz, “2005’te açtığımız Cezayir fabrikamızı, 2010 yılında İran fabrikamız izledi. 2012 yılının Ekim ayında Mısır fabrikamızı da hayata geçirdik” diye konuştu.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da yaşanan gelişmelerin iyi analiz edilmesi gerektiğinin altını çizen Temiz, “Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da yaşanan gelişmeler ilk bakışta ticareti olumsuz etkileyen gelişmeler gibi gözükse de devamında Hayat Kimya açısından önemli fırsatlar doğurdu. Bölge ile olan ilişkimizi krizin başından itibaren koparmayarak etkinliğimizi daha da artırdık. Kuzey Afrika’da yaşanan gelişmeler sonrasında Türk ürünlerine ilgi arttı ve Hayat Kimya bu krizi fırsata çevirdi” açıklamasında bulundu. Ticaretlerinin etkilendiği tek ülkenin Suriye olduğunu söyleyen Temiz, bölgede yaşanan duraklamayı Cezayir ve Mısır fabrikalarının avantajını kullanarak aşma yoluna gittiklerini dile getirdi.

“Suriye’deki karışıklıklar ihracatı etkiledi”
Ürünlerini dünyanın 105 ülkesine ihraç ettiklerini kaydeden Kumtel Genel Koordinatörü Münir Öztaş, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da ciddi bir ihracat potansiyellerinin olduğunu söyledi. Ürdün, Irak,  Lübnan, Suudi Arabistan,  Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Yemen, Mısır, Tunus, Libya, Cezayir ve Fas’a ürün ihraç ettikleri bilgisini veren Öztaş, Suriye’ye yapılan ihracatın sekteye uğradığını aktardı.
Öztaş, sözlerine şöyle devam etti: “Oradaki karışıklığın ne kadar süreceğini ön görmek zor ama biz burada hayat normale döndüğünde yeniden ihracata başlayabileceğimizi tahmin ediyoruz. Sonuçta günlük hayatta ihtiyaç duyulan ürünler satıyoruz. Kuzey Afrika’da Tunus, Mısır ve Libya gibi ülkelerde Arap Baharı olarak nitelendirilen karışıklıklar yaşanmıştı. O dönemde ihracatımız aksadı, dönem dönem durma noktasına geldi ancak şimdi normale döndü. İhracatımızı eski düzenimizde sürdürüyoruz.”

“Yaşanan karışıklıklar lojistik maliyetlerini artırdı”
Yurt dışında birçok ürününü ihraç eden Muratbey Peynirleri; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Ürdün’ün de aralarında bulunduğu pek çok ülkeye ihracat yapıyor. Orta Doğu’da ürünlerine ciddi bir talep olduğunu belirten Muratbey Peynirleri Yönetim Kurulu Başkanı Necmi Erol konuyla ilgili şunları söyledi: “Orta Doğulu tüketici Türk peynirlerini seviyor, özellikle sürülebilir, labne peynirleri tercih ediyor. Yöresel peynirler de tercih edilen ürünlerin başında geliyor. Irak satışlarımızda Anatolian Mix (Anadolu Lezzetleri) ürünümüzün de ağırlıkta olduğunu görüyoruz. İnovatif ürünlerle pazarı büyütmek, yeni kullanım alanları yaratmak ve dış pazarlardaki faaliyetlerimizi artırmayı hedefliyoruz.”

Arap Baharı’nın etkili olduğu ülkelere olan ihracatta bir dönem düşüş yaşadıklarını dile getiren Erol, “Özellikle Mısır’a olan ihracatımızda bir dönem azalma yaşadık. Mısır’a ürün göndermediğimiz aylar oldu. Suriye ile Türkiye arasında gerilen ilişkilerin de ülkeye olan ihracatımızda olumsuz etkilerini hissettik” ifadelerini kullandı.

Yaşanan siyasi ve askeri olayların ihracatı etkilemesine bağlı lojistik maliyetlerini de artırdığını kaydeden Erol, “Lojistik maliyetlerin artması ürünün raftaki maliyetine de yansıdı. Türkiye’nin coğrafi olarak yer aldığı bu bölgede, fırsatlar iyi değerlendirilebilirse ekonomik ilişkiler bağımsız bir şekilde kurulabilir, ekonomik işbirliği ve entegrasyon çeşitli derecelerde geliştirilebilir ve bölge önemli bir ekonomik güç merkezi haline gelebilir. Bu çalışmalarla birlikte bölgenin daha güvenli ve istikrarlı hale geleceği düşüncesindeyiz” açıklamasında bulundu. Muratbey’in Orta Doğu pazarında bayiliklerle yer aldığını hatırlatan Erol, Uluslararası ticaret kanunları imkân verdiği ölçüde ihracat yapmaya devam edeceklerini söyledi.

Namet, Orta Doğu’ya yoğunlaşıyor
Son yıllarda ihracata daha fazla odaklandıklarını belirten Namet Genel Müdürü N. Tarık Kayar, Türk Cumhuriyetleri’ne, Birleşik Arap Emirlikleri’ne, Irak’a ve İran’a ihracat yaptıklarını diğer Orta Doğu ülkeleriyle de görüşme halinde olduklarını kaydetti.

Orta Doğu’da yaşanan değişimin Türk şirketleri için önemli fırsatlar yarattığını ifade eden Kayar, “Dünya standartlarına uygun bir şekilde üretim yapıyor olmamız, sahip olduğumuz helal sertifikaları, mamullerimizin bölge insanının damak tadına uygunluğu, Orta Doğu ülkelerinin Namet ürünlerine olan ilgisini her geçen gün artırıyor” tespitinde bulundu. Kayar ayrıca, Kazakistan, Belarus ve Rusya’ya da yakın zaman içerisinde ihracat yapacaklarını sözlerine ekledi.

Haberin yarın yayınlanacak 2'nci bölümünde: Selva Gıda Genel Müdürü Mehmet Karakuş, Seyidoğlu Genel Müdürü Mehmet Göksu, Sunar Grup Pazarlama Direktörü Mevlüt Nacar, Teksüt Yönetim Kurulu Başkanı Cevdet Arınık, Üçge Pazar Geliştirme Yönetmeni Cenk Esidinç, Yörsan Yönetim Kurulu Üyesi Murat Yörük'ün görüşleri yer alacak

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive