Su Ürünleri Gürül Gürül

Son yıllarda daha fazla sağlığına özen gösteren tüketici için satış noktaları da balık reyonlarını genişletiyor

Eklenme Tarihi : 28 Kasım 2007 Çarşamba
su-urunleri-gurul-gurul
Tavukta hormon, kırmızı ette hijyen tartışmaları sürerken son yıllarda daha sağlıklı beslenmek, bol protein almak isteyen tüketiciler balık tüketimini daha da artırdı. Geçmişte sadece hipermarketlerde çeşit olsun diye bir stand ayrılan su ürünleri, artık büyük küçük tüm perakendecilerin gözdesi oldu. Lüfer, hamsi, mezgit, istavrit, kalkan, kalamar, ıstakoz, ahtapot. Deniz, insanoğluna onlarca lezzet sunuyor. Son yıllarda daha fazla sağlığına özen gösteren tüketici için satış noktaları da balık reyonlarını genişletiyor. Su ürünlerinin insan sağlığı için gerekli proteinleri bulundurması, uluslararası düzeyde de dile getiriliyor. Türkiye`nin coğrafi konumunun uygunluğu, bu sektörde önemli bir yerde bulunmasına neden oluyor. Genellikle KOBİ ağırlıklı işletmelerin bulunduğu su ürünleri sektörü, Balık Üreticileri Derneği çatısı altında örgütlü. Yarattığı katma değer oldukça yüksek olan bu sektör yerli hammadde kullanımı açısından orta seviyede bulunuyor. Özellikle işlenmiş su ürünleri arasındaki konserve balığın dünya çapında tüketimi giderek artıyor. Tüketiciler tarafından tercih edilen bir ürün olan ton balığının hammaddesini teşkil eden Orkinos balığı, Türkiye`de avlanmadığı için ithal ediliyor. Konserve balık üretiminde kullanılan diğer balık çeşitleri ise sardalya ve alabalık. Türkiye`de yeni gelişen bir dal da kültür balıkçılığı. Yılda ortalama yüzde 10 civarında üretim artışı gösteren bu dalın, Atatürk Barajı ile daha da ilgi görmesi bekleniyor. Kültür balıkçılığıyla elde edilen başlıca çeşitlerden biri olan alabalık üretiminde de hareketlilik yaşanıyor. Daha çok canlı, taze ya da soğutulmuş olarak satışa sunulan Çipura, levrek ve somon gibi ürünler ise işlendiğinde raf ömrü artarak uluslararası pazarlarda rekabet gücü kazanıyor. Özellikle bu tür ürünler, tütsülenerek, fileto haline getirilerek ya da salamura edilerek üreticiler için katma değer oluşturuluyor. Son 3 yılda kültür balıkçılığı üretimi, yılda ortalama yüzde 25`lik bir artış gösterdi. Sektörde İngiltere, Almanya, Japonya, İtalya, Fransa, Norveç, Danimarka, İran, Bahama Adaları orijinli 16 adet yabancı sermayeli yatırım bulunmakla birlikte, yabancı yatırımcıların daha da artması bekleniyor. Yumuşakça ve kabuklular olarak nitelendirilen su ürünleri, son yıllarda özellikle perakende pazarlarda geniş ölçüde talep edilmeye başlandı. Türkiyede üretilen salyangoz, istridye,midye, ahtapot, mürekkep balığı ve karides ticari açıdan önem kazanıyor. Geçmiş yıllarda Türkiye su ürünleri ihracatının büyük bir bölümünü taze- soğutulmuş balıklar oluşturuyordu. Ancak son yıllarda konserve balık, ihracat ağırlığını daha fazla oluşturmaya başladı. Su ürünleri ihracatının yöneldiği ülkeler ağırlıklı olarak Almanya, İngiltere, İtalya ve Fransa... Bu ülkelere çoğunlukla konserve balık ihraç ediliyor. Uzakdoğu pazarlarına olan ihracat, son yıllarda gelişmeye de başladı. Japonya ve Hong Kong ihracatın gerçekleştirildiği başlıca ülkeler. Özellikle kabuklu ve yumuşakçalar diye tabir edilen su ürünleri, bu pazarlar tarafından talep ediliyor. Dünya ithalatında önemli yere sahip olan ABDye Türkiye önemli miktarda ihracat henüz gerçekleştiremedi. Son yıllarda Türkiye su ürünleri ihracatında önem kazanan bir başka ürün de kültür balıkçılığı ürünleri... Türkiyedeki su kaynaklarının bolluğu farkedilmeye başlanan son yıllarda üreticiler bu konuya ağırlık vermeye yöneldiler. Marines Marines Pazarlama Direktörü Özlem Sağlık ile konuştuk. Firmanızı tanıyabilir miyiz? 1964 yılından günümüze bünyesinde kurmuş olduğu 5 ayrı şirketi (Kemal Balıkçılık Ulunak Lojistik Sagun Nakliyat TSM Deniz ürünleri Marines Gıda) bulunan Sagun Group, su ürünleri sektöründe ihracat ağırlıklı olarak hizmet vermektedir. Sagun Group bünyesinde kendi öz varlığımız olan Marmara, Karadeniz, Akdeniz ve Ege denizlerinde kendi adımıza avcılık yapan teknelerimiz bulunmaktadır. Bu teknelere tarafımızdan deniz suyunu dondurarak buz haline getirebilen sitem kurulmuştur. Dolayısıyla ürünleri denizden çıktığı gibi buzda muhafaza ederek lezzetini kaybetmeden tazeliğini korumaktayız. Kendi avladığımız balıkları kendi tesislerimizde işleyen bir yapıya sahibiz. Üretim tesisleriniz ve ürünleriniz hakkında bilgi alabilir miyiz? Antalyada TSM Deniz ürünleri San. Ve Tic. A.Ş adı altında bir Orkinos yetiştirme çiftliği ve işleme tesisi bulunmaktadır. Çiftliklerde yetiştirilen Orkinos balıkları günlük taze olarak Japonya Tokyo pazarına ihraç edilmekte ve dondurulup, işlenmektedir. 6 bin metrekare soğuk hava alanı bulunan tesiste balıklar -105 derecede şok dondurularak, -70 derecede muhafaza edilmektedir. Orkinos yetiştiriciliğinde dünyada ilk TÜV, ISO 9001-2000 kalite standardı bulunan tesistir. Sagun Group bugün itibariyle Japon balık piyasasında kendi markasıyla tanınmakta ve ürünlerinin satışını yapmaktadır. Group bünyesinde üretilen ürün çeşitleri aşağıdaki gibidir. Marine edilmiş Hamsi balığı çeşitleri, Tuzlanmış Sardalya fleto ve Sardalya balık ezme ürünleri, Dondurulmuş ve işlenmiş su ürünleri, ton konserve, kurbağa, salyangoz, kerevit ürünleri bulunmaktadır. Fakat şu anda 4 ana başlıkta toparladığımız ürün guruplarının dışında Marines olarak sahip olduğumuz koşullar çerçevesinde yeni daha özel ürün grupları ile tüketicinin karşısına çıkmayı hedeflemekteyiz. Özel ürünler diyorum çünkü şu an mevcut olan üstünde durmak istediğim iki ürün gurubu var. Biri şubat başında piyasaya sunduğumuz Ançuez Balık Ezme. Şu anda bu ürünü Türkiyede tüm üretim izinleri alınmış yasal olarak yapabilen başka bir firma bulunmamaktadır. Biz bu ürünü izinleri tamamlanmış olarak Avrupa standartlarına göre ve hiç katkı maddesi kullanmadan üretiyoruz. Bu ürün, özellikle çocukların ve yaşlıların günlük protein ihtiyaçlarını içerdiği yüksek Omega 3 değeriyle de destekleyerek karşılamaktadır. Balık ezmenin özellikle kanepelerde,pizzalarda kullanılması ve sabah kahvaltıda kızarmış ekmeğe sürülerek tüketilmesini öneriyoruz. Bu ürünü kullanıma hazır bir şekilde 4 ayrı boyda üretmekteyiz. İkinci özel ürünümüz olan Ton Konservemiz ise Antalyada bulunan çiftliklerimizde üretilen Orkinostan (Thunnus thyunnus) yapılmaktadır. Hiçbir şekilde ikinci bir balık cinsiyle karıştırılmadan sadece Orkinos eti kullanılmaktadır. Thunnus thyunnus balığının eti özelliği ve kalitesinden dolayı alışılmışın dışında biraz daha esmer bir yapıya sahiptir. Bu ürünle ilgili dolum yapılırken press dolum değil elle dolum yapılmaktadır. Tüm balıklar elle tek tek parça et halinde doldurulmaktadır. Kutu açılıncada mutlaka fark edersiniz. Üründe asla parçalanma veya ezilme söz konusu değildir. Parçalanma olmadığından kutunun içindeki yağda ürüne ona göre etki eder ve kutunun her yerinde bulunan balıktan aynı lezzeti almanız mümkündür. Tüketicilerimizin bu lezzeti mutlaka denemesini, aynı zamanda balık sever bir tüketici olarak tavsiye ediyorum. İhracata yönelik çalışmalarınız nelerdir? Kemal Balıkçılık, Avrupa Sağlık numarasına sahip gurubun üretici firması konumundadır. Türkiyenin 5 ayrı bölgesinde kendi öz varlığı olan 8 ayrı tesisiyle üretim yapmaktadır. Şirketin yapmış olduğu ihracatlarla ilgili birçok başarı belgesi bulunmaktadır. İhracat yaptığı Ülkeler arasında ABD, Japonya, Kanada, Güney Kore, Çin gibi pek çok ülke bulunmaktadır. Su ürünleri sektörü Türkiyede henüz gelişmekte olan bir sektör, Bu sektörde bu kadar geniş alt yapısı olan ve üretim izinleri bulunan çok fazla yatırımcı yok. Sagun Group olarak bu alt yapı ve tecrübeler ışığında 2005 yılı itibariyle iç piyasada da kendine bir yer edinmek Su ürünleri Grubundan güvenilir bir marka oluşturmak istedik. Bu doğrultuda 2005 Ocak ayında kendi bünyesinde Kemal Balıkçılığın TÜV sertifikasıyla Marines markalı ürünler yapıp, Marines Gıda adı altında bir pazarlama şirketi kurduk. Marines su ürünleri konusunda şu anda dondurulmuş ve işlenmiş dondurulmuş su ürünleri, marinatlı mezelik balık ürünleri, Ton Konserve ve Tuzlu Sardalya çeşitleriyle hizmet vermektedir. Marines`in geleceğe yönelik hedefleri nelerdir? Bizim yola çıkış amacımız tüketiciye farklı lezzetlerle buluşturmak oldu. Ayrupaya baktığımızda bizim ürettiğimiz tarzdaki ürünlerin tüketimleri çok daha yüksek oranlardadır. Fakat Türkiyede dondurulmuş su ürünleri, ançuez, marinatlı ürünler gibi ürün grupları gerek damak tadının bu tarz ürünlerde gelişmemiş olmasından, gerekse bu tarz ürünlerin temel gıda değil özel gıda maddesi olarak sınıflandırılması açısından pek gelişmiş durumda değildir. Şu anda üretmiş olduğumuz beş ayrı çeşit marinatlı hamsi balığı ürünlerimiz sirkeyle marine edilmiş özel sosları bulunan direk yemeye hazır ürünlerdir. Marinesin hedefleriyle ilgili satışlar konusunda sayısal bir takım hedeflerimiz var tabii ama ben şu anda sayısal hiçbir hedef belitmek istemiyorum. Önemli olan üretmiş olduğumuz ürünlerin kalitesini nihayi tüketiciye anlatmak, ürünlerimizi denemelerini sağlamak ve bu doğrultuda insanların gelişimi için faydali olan balık ürünlerinin tüketimini yaygınlaştırmaktır. Marinesi oluşturmaktaki tek ve reel hedef Marinesi Türkiyede su ürünleri kategorisinde akla gelen tek marka yapmak. Tüketicinin aklına balıkla ilgili bir şey geldiğinde Bunu kesin Marines yapmıştır veya Bu ürün olsa olsa Marineste bulunur dedirtmek istiyoruz. Balık ürünleri denince Marines akla gelmeli. Biz her zaman tüketicilerimizden (farkındaysanız rakiplerimizden demiyorum) bir adım önde sürekli yenilikleri ve değişiklikleri takip eden bir yapıda olacağız. Öyleki müşterimiz yurt dışına gittiğinde su ürünleri kategorisinde gördüğü, yediği bir ürünü burada da bulabilmelidir. Tabi bu noktalara gelebilmenin kolay olmadığının ve belirli bir süre gerektirdiğini farkındayız. Maalesef Türkiyede insanların alışveriş alışkanlıklarının çok zor değiştiğini ve yeniliklere farklı tadları denemeye özellikle su ürünlerinde pek açık olmadıklarını biliyoruz. Ama biz hep aynı inançla hep aynı yönde çalışmalarımıza devam edeceğiz. İnanıyorumki Marinesi ülkemizin su ürünleri sektörünün aranılan markası haline getirmeyi başaracağız. Dardanel Dardanel, 1983 yılında Niyazi Önen tarafından Çanakkale`de kuruldu. Başlangıçta ton balığı konservesi üretiminde yoğunlaşan şirket, daha sonra modern hayat şartları ve değişen beslenme alışkanlıkları sonucu ortaya çıkan talebe cevap vermek için 1986 yılında dondurulmuş meyve ve sebze üretimine başladı. Sonrasında konserve meyve sebze üretimine ve hazırlanması ve tüketilmesi kolay hazır gıda ve dondurulmuş hamur ürünleri (mantı, pizza, puf böreği, milföy) üretilmeye başlandı. Dardanel reklamlarıyla Et yiyorsunuz, tavuk yiyorsunuz, ya balık? sorusuyla sadece kendi satışlarını değil, sektörü de Türkiye`de yukarılara taşımak adına misyon yüklendi. Dardanel`in balığın faydalarını anlatan ve bugüne kadar süregelen bu başarılı kampanyası başladığında Türkiye`de kişi başına ton balığı tüketimi yılda 3 gramdı. Oysa Dardanel`in kuruluşunun 10`uncu yılında kişi başına ton balığı tüketimi 2 yılda 15 kat arttı ve 45 gram oldu. Dardanel markasını oluşturan özellikler artık açık bir şekilde ortaya çıkmıştı: yenilik, sağlık (dengeli beslenme), lezzet, pratiklik ve uluslararası gıda standartları. Firmanın Jazzy markası altında ton balıklı ve sardalyalı kedi mamaları üretimine ve yine aynı markaya ait çeşitli yaş kedi köpek mamaları ihracatı da bulunuyor. Ayrıca Çanakkale`nin öncü kuruluşu olması nedeniyle Dardanel`in Medya Grubu (TON TV, Radyo TON, Çanakkale Haber Gazetesi) faaliyetini sürdürüyor. Superfresh Firmanın su ürünleri gamında kalamar halka, mezgit fileto, karides eti ve light, royal ve acı sos çeşitleri olan ton Balığı bulunuyor. Superfresh Konserve Ton Balıkları, açık denizlerde özel donanımlı teknelerle yakalandığı anda temizlenip şoklandıktan sonra üretim tesislerine ulaştırılıyor. Ton balığının en değerli ve lezzetli beyaz etleri dışındaki bölüm temizlenir. Kolay açılabilen kapağıyla modern mutfakların ve sağlıklı beslenme alışkanlığına sahip tüketicilerin özellikle tercih ettiği bir ürün olarak dikkat çekiyor. Sektörde İthalat Su ürünleri ithalatının yüzde 80ini dondurulmuş balıklar oluşturuyor. İhracatımızda önemli bir paya sahip olan konserve edilmiş ton balığının hammaddesi olan orkinos balığı da bu ithalatın büyük kısmını oluşturuyor. Bu balığın ithalatı Avrupa Birliği ülkelerinden (özellikle Hollanda, İngiltere ve Norveç), bazı Afrika ülkeleri (Gana, Coted Ivoire) ve Uzakdoğu ülkelerinden (Singapur, Tayland) yapılıyor. Dünya Ticareti Dünyada su ürünlerine olan talep artınca, ticareti de önemli ölçüde artış gösterdi. Hem dünya ithalatında hem de ihracatında düzenli artışlar yaşandı. Özellikle tüketicilerin sağlıklı ve bol proteine sahip olan su ürünlerine olan ilgisiyle su ürünlerin cazibesi de her geçen gün kendini gösteriyor. Su ürünlerinde dünyada en önemli ihracatçı ülke Tayland. Su kaynakları açısından zengin olan Tayland, işleme sanayini de kurarak dünyada özellikle konserve ton balığı alanında söz sahibi olmaya başardı. Ucuz iş gücünden de yararlanan Tayland, fiyat avantajıyla gelişmiş ülkelerin piyasalarına kolaylıkla girdi. Fakat bu durum ithalatçı ülkelerin yerel üreticileri tarafından hoş karşılanmadı ve Tayland kökenli konserve ton balıkları anti-damping soruşturmasına uğrayarak bu piyasalara girmesi engellendi. Dünya su ürünleri ihracatında önemli paylara sahip diğer ülkelerin en büyük avantajları tatlı ve tuzlu su kaynaklarının zenginliği. Özellikle Kuzey Denizine yakın veya kıyısı olan ülkeler dünyanın başlıca su ürünleri üreticileri arasına girdi. Aynı durum zengin kaynaklara sahip Pasifik Okyanusu bölgesinde yer alan ülkeler için de geçerli. Dünyada önemli su ürünleri ithalatçısı ülkeler açısından bakıldığında ise gelir düzeyi yüksek ülkelerin en büyük ithalatçı konumunda oldukları görülüyor. Japonya dünya ithalatının yaklaşık üçte birini gerçekleştiriyor. Aynı zamanda reeksport amaçlı ithalat da oldukça yaygınlık kazandı. İşlenmiş su ürünleri ve kültür balıkçılığı ürünleri konusunda geçtiğimiz dönemlerde Avrupa Birliğinin önderliğinde yeni bir kalite kontrol sisteminin işletmeler tarafından uygulanması zorunlu oldu. HACCP (Hazard Analysis at Critical Control Points) olarak tanımlanan bu sisteme göre su ürünleri işlenmesi sırasında mikrobiyolojik bozulmaların görülme olasılığının yüksek olduğu aşamalar tespit edilip, bu noktalardaki ürünün düzenli olarak kontrolü öngörülüyor. ABden sonra ABD`de aynı sistemin ithal edilecek ürünlerde uygulanma zorunluluğunu getiriyor. Stratejik bir ürün olması nedeniyle su ürünleri konusunda ülkelerin uyguladıkları kotalar farklılık gösteriyor. Fakat, özellikle Uruguay Round sonrası, su ürünleri için uygulanan dünya ortalama gümrük tarifeleri düşüyor. Yönetmelik değişti Avrupa Birliği müzakere sürecinde birçok sektörün üretim standartları üst düzeye çekiliyor. Su ürünleri ise diğer sektörlere göre spesifik bir konu çünkü bü ürünlerin üretim yerleri deniz ve denizlerimizin hijyen standartları!!! gıda üreticilerinden çok çevre kirliliği ile ilgili bir konu. Biz konunun perakendecileri ilgilendiren kısmını ele alıyoruz. Bu konuyla ilgili 2001 yılından bu yana yürürlükte olan yönetmelik, birkaç ay önce AB kriterlerine uygun normlarda değişikliğe uğradı. Değişiklikler - Su ürünleri; alışveriş merkezleri, balık satış amaçlı dükkânlar gibi sabit perakende satış yerleri ile sabit olmayan, semt pazarları gibi belirli zamanlarda kurulan perakende satış yerleri dışında doğrudan tüketiciye satılamaz. Ürünlerin olumsuz çevre şartlarından etkilenmesini önleyecek donanıma sahip sürekli soğutmalı araçlar dışındaki seyyar satış araçları kullanılarak perakende satış yapılamaz. Perakende satış yerlerinde, satılan ve sergilenen ürünlerin toptan satış yerlerinden, nakil ve sağlık koşullarının kontrol edilerek geldiğini gösterir belgeler ile menşe belgesinin ve istenildiğinde yetkililere gösterilmek üzere, toptan satış yeri çıkış faturalarının da bulundurulması zorunludur. - Duvarlar su geçirmeyen, pürüzsüz, kolaylıkla temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir nitelikte olmalı ve sürekli temiz tutulmalıdır. Zemin; su geçirmez, yıkanabilir, kırık veya çatlak oluşturmayan, temizlik ve dezenfeksiyona uygun malzemeden yapılmış ve sıvı atıkların akabilmesi için yeterli eğim ve drenaja sahip olmalıdır. - Tuvaletler ürünlerin satışa sunulduğu, sergilendiği, ambalâjlandığı alanlara doğrudan açılmayacak şekilde yapılmış olmalı ve bu yerlerde, lâvabo, sıcak/soğuk su tertibatına sahip elle kumanda edilmeyen musluk, sıvı sabun ve tek kullanımlık kâğıt havlu bulunmalıdır. - Çalışma alanına yakın yerde el temizliği ve dezenfeksiyonunun yapılabileceği sıcak/soğuk su tertibatlı, elle kumanda edilmeyen musluğa sahip lâvabo bulunmalı, bu alanda sıvı sabun ve tek kullanımlık kâğıt havlu kullanılmalıdır. - Perakende satış yerlerinde taze ürünler, gün ışığından toz ve rüzgârdan koruyan kapalı veya yarı kapalı, soğutma sistemli paslanmaz tezgâhlarda ya da dolaplarda, 0 derece ile +4 derece arasında, nemli ortamlarda sergilenmeli ve satışa sunulmalı; dondurulmuş ve işlenmiş ürünler ise ürün formuna uygun sıcaklığı sağlayacak ortamlarda sergilenmeli ve satışa sunulmalıdır. Ön sıralarda yer alan satış tezgâhlarından sadece satış hacmi yüksek hamsi, istavrit ve sardalya türlerinin satışının yapıldığı satış tezgâhlarının tüketiciye bakan bölümü, kullanımda kolaylık sağlayacak, açılıp kapanabilir sistemde olabilir. Gün ışığından, toz ve rüzgârdan korunmuş kapalı mekânlar içerisinde taze su ürünlerinin satışı ve sergilenmesi ise; 0 derece ile +4 derece arasında olması şartıyla, yarı kapalı soğutuculu dolaplar veya paslanmaz tezgâhlar üzerinde buzla soğutularak yapılır. Satış yerleri, ürün kalitesini etkileyebilecek olumsuz çevre koşullarına karşı ve kontrolsüz fizikî temasları sınırlayıcı, koruyucu donanıma sahip olmalıdır. - Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde su ürünlerinin toptan alım ve satımının su ürünleri halinde veya su ürünleri toptan satış merkezinde yapılması zorunludur. İhraç edilmek veya işlendikten sonra iç tüketime arz edilmek üzere, tekneden tekneye veya doğrudan su ürünleri sanayiine yapılacak satışlar hariç, su ürünleri hali veya toptan satış merkezi dışında su ürünlerinin toptan satışı yapılamaz. Su ürünleri hali veya toptan satış merkezi içinde her ne şekilde olursa olsun, perakende satış yapılamaz. Bu amaç için, müzayede alanlarından tamamen bağımsız olarak oluşturulmuş alanlarda perakende satış yapılabilir. İhracata konu su ürünleri bu madde hükümlerine tâbi değildir. Bu amaçla satın alınan ürünlerin fiilen ihraç edilmemesi durumunda bu madde hükümleri bu ürünler hakkında da uygulanır. Deniz ve iç sulardan yetiştiricilik ya da avcılık yoluyla elde edilen ürünlerin karaya çıkarıldığı belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde toptan satış yeri yoksa, bu ürünlerin perakendecilere toptan satışı, menşe belgesi ya da satış belgesi ile yapılır. - Nakil vasıtaları ürün formuna uygun sıcaklığı muhafaza edebilecek yapıda donatılmış, ısı yalıtımlı ve kapalı kasalı olan, balık kanı ve buzun erimesiyle oluşan suyun drenajına, depolanmasına imkân sağlayan özellikte olmalıdır. Üstü açık kara vasıtaları ile taşınan ve her türlü kontaminasyon riski olan ürünlerin hale girişine izin verilmez. - Birlikler ve kooperatifler, bu tahsis haklarını kendi tüzel kişilikleri adına veya kendilerine bağlı üyelerine kullandırabilirler. - İşletmeci tarafından su ürünleri haline ürün getiren kişilerden, getirilen ürüne ilişkin olarak ürünün ticarî ve bilimsel isimleri, miktarları, yakalandıkları, yetiştirildikleri bölgeler, varsa en küçük boy uzunluğu, getirildiği, avlanıldığı teknenin ismi, teknenin sahibi, yetiştirildiği tesisin adı, yüklendiği yer ve tarihi, varış tarih ve saatini, nakliyeyi yapan aracın plâkasını ve özelliklerini gösterir giriş belgesi alınır. Hale su ürünü girişi, sadece giriş yeri olarak belirlenen yerden yapılır. Ürün girişleri, ürün kabul alanında işletme yetkilileri tarafından miktar, kalite ve sağlık gibi özellikleri yönünden kontrol edilir ve bunlara ilişkin kayıtlar tutulur. Avlanması ve satışı uygun olmayan yasak ürünlerin girişine müsaade edilemez. Su ürünleri doğrudan müzayede alanına veya soğuk muhafaza ünitesine alınır ve gerektiğinde buz ilâvesi yapılır. Ürünler toptan satışa sunulmadan önce, müzayede alanında işletme yetkilisi tarafından, mal sahibi gözetiminde tartılır. İşletmeci ve Bakanlık kontrolörleri tarafından su ürünleri kalite kriterleri, sağlık ve avlanma yasakları yönünden kontrol edilir. İnsan tüketimine uygun görülen ürünlerin satışına izin verilir. Giriş belgesi bulunmayan su ürünleri müzayede alanında bulundurulamaz ve satılamaz. Kontrol sonucunda su ürünlerinin insan tüketimi için uygun olmadığının belirlenmesi durumunda, bu ürünlerin piyasadan çekilmesi için işletmeci tarafından gerekli önlemler alınarak, 32 nci madde hükmü uygulanır. - Sahibi bulunmayan veya el konulan, avlanması yasak olan su ürünlerinin satışında, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. Sahibi bulunmayan, sahiplenilmeyen veya terk edilmiş ürünlerden işletmeci sorumludur. Soğuk muhafaza üniteleri, kontrolörlerin talebi durumunda, Yediemine alınan su ürünlerinin yasal işlemleri tamamlanana kadar saklanması amacıyla kullandırılır. - Su ürünleri, hale giriş sırasına göre satışa arz edilir. Hal içerisinde yer tahsisi yapılan komisyoncular, yetkili müzayede memuru gözetiminde yapılacak açık artırmada birbirlerinden ürün alıp satarlar. Ancak, satın alınan su ürünü hal içerisinde ikinci kez satılamaz. Halde toptan satışı yapılmış su ürünleri, halin bulunduğu il sınırları içerisinde satışa sunulacak ise komisyoncu tarafından üç suret faturası kesilerek, ilk nüshası alıcılara ikinci nüshası işletmeciye verilir. Faturası kesilmeyen su ürünlerinin hal dışına çıkarılmasına izin verilmez. Halde toptan satışı yapılmış su ürünleri, halin bulunduğu il sınırları dışında satışa sunulacak ise komisyoncu tarafından sevk irsaliyesi tanzim edilerek hal dışına çıkarılmasına izin verilir. Satıcılar tarafından yasal süre içerisinde sevk irsaliyeleri faturalandırılır ve fatura sureti işletmeciye ibraz edilerek rüsum tahsilatı yapılır. Fatura ve sevk irsaliyesinde ürünlerin tür ve miktarı açıkça yazılmak zorundadır. Satın alınan su ürünlerinin, alıcılar tarafından işletmece belirlenen en kısa zamanda su ürünleri hali dışına çıkarılması zorunludur. Bundan kaçınılması durumunda, bu ürün işletme tarafından taktir olunan fiyat üzerinden yeni alıcılara satılır. Alıcı bulunmadığı taktirde işletmeci tarafından, tutanak ve düzenlenecek Tüketilebilirlik Raporu karşılığında ürün hastane veya hayır kurumlarına bağışlanır. - Halden ürünlerin çıkışı, belirlenmiş olan yerlerden yapılır. Ürünlerin hal dışına çıkarılması esnasında işletmeci tarafından gerekli kontroller yapılır. Şüpheli durumlarda ilgili tarafların huzurunda tartı ve/veya sayım işlemi yenilenir. Ürün çıkışlarının işletmeci tarafından kaydı tutulur. Hal giriş belgesindeki bilgilerin doğruluğu kontrol edilir ve satışı yapılmış, nakledilecek ürüne ait sevk belgesi düzenlenir. Sevk belgelerinde her türün ticarî ve bilimsel isimleri, yakalandıkları, yetiştirildikleri bölgeler, satışı yapılan ürünlerin büyüklüğü ya da ağırlığı, sınıfları ile sunumları, tazelikleri, her türün satış miktarı ve kilo fiyatı, halden çıkarılan ürünlerin götürüldüğü yerler, alıcı, satıcının adı ve soyadı veya firma adı, satışın yapıldığı yer ve tarih, hal giriş belgesine atıf, avlanıldığı tarih ve avlanıldığı teknenin ismi, sahibi, plâkası, ithalinin yapıldığı ülke, ithalâtçısı, yetiştirildiği tesisin adı, nakliyeyi yapan aracın plâkasını ve özelliklerini gösterir bilgiler yer alır. Su ürünlerinin nakliyesinde kullanılan vasıtalar, ürün formuna uygun sıcaklığı muhafaza edebilecek yapıda donatılmış, ısı yalıtımlı kapalı kasası veya frigorifik özelliği olan soğutmalı araçlar olmalıdır. Ürünleri soğutmak için buz kullanılıyorsa, buzun erimesiyle oluşan suyun ürünlerle temasını önleyecek drenaj sistemi bulunmalıdır. Aynı araçla ürünlere ilâve amaçlı buz taşınması durumunda buz, ağzı kapalı hijyenik taşıyıcı kaplar içerisinde bulunmalı ve buzun erimesiyle oluşan suyun ürünle temas etmemesi sağlanmalıdır. Nakliye vasıtalarının iç yüzeyleri, su ürünlerini olumsuz yönde etkilemeyecek şekilde imal edilmiş, temizlenmeleri ve dezenfeksiyonları kolay olmalıdır. - Ürünlerin kalitesinin korunması amacıyla, yeterli miktarda ve kalitede buz üretilmeli ya da temin edilmeli ve hijyenik kapaklı kaplar içerisinde depolanmalıdır. Satış yerlerinde kullanılan su ve buz, içme ve kullanma suyu kriterlerine haiz olmalıdır. - Sergilenen veya satışa sunulan su ürünlerinde, ürünün adını ve fiyatını belirten bir etiket bulunmalıdır. Etiketler üzerinde tüketiciyi kandırıcı, yanıltıcı, ibare ve hüküm bulundurulamaz. - Semt pazarlarında su ürünleri satışları, çevre şartlarından etkilenmeyecek, korunaklı ayrı bölümlerde su, elektrik, aydınlatma sistemlerine sahip, zemini düzgün alanlarda yapılmalıdır. Satışı yapılacak taze su ürünleri, soğutuculu ya da buzlu, yarı kapalı ve 0 OC ile +4 OC arasında sıcaklığı sağlayacak ortamlarda satışa sunulmalıdır. Dondurulmuş ve işlenmiş ürünler ise ürün formuna uygun sıcaklığı sağlayacak soğutuculu dolaplarda sergilenmeli ve satışa sunulmalıdır. - Ürünlerin kalitesinin korunması amacıyla, yeterli miktarda ve kalitede buz temin edilmeli ve hijyenik kapaklı kaplar içerisinde depolanmalıdır. Kullanılan su ve buz, içme ve kullanma suyu kriterlerine haiz olmalıdır. - Sergilenen veya satışa sunulan su ürünlerinde ürünün adını ve fiyatını belirten bir etiket bulunmalıdır. Etiketler üzerinde tüketiciyi kandırıcı, yanıltıcı, ibare ve hüküm bulundurulamaz. - Belediyeler tarafından işletilen su ürünleri halinde veya toptan satış merkezinde uygulanacak rüsum, teminat ve yer tahsis ücretleri aşağıda belirtildiği şekilde uygulanır. - Su ürünleri halinde veya toptan satış merkezinde satışa sunulan su ürünlerinin günlük toplam satış bedelinin yüzde 3 ünü geçmemek şartıyla, Belediye Meclisince belirlenecek oranda makbuz karşılığı rüsum alınır. Bunun dışında her ne ad altında olursa olsun başka bir resim ve ücret alınmaz. - Ticarî güvenin sağlanması ve tarafların haklarının korunması amacıyla, su ürünleri halinde ve toptan satış merkezinde kendilerine yer tahsisi yapılanlardan teminat olarak, Belediye Meclisince belirlenen miktarda nakit, banka mektubu veya devlet tahvili alı-nır. Ancak, su ürünleri halinde kendilerine yer tahsis edilenlerden istenecek teminatta Hakem Kurulunun önerisi dikkate alınır. Belirlenen teminatın ilgili veznelere ödenme dönemleri, saklama şartları, iadeleri gibi hususlar Belediye Meclisi tarafından belirlenecek esaslar çerçevesinde yapılır. Bu teminat, amacı dışında kullanılamaz, haczedilemez. - Su ürünleri halinde ve toptan satış merkezinde yer tahsis ücretleri Belediye Meclisi tarafından belirlenen tarife üzerinden ödenir. Su ürünleri halinde ücretlerin belirlenmesinde Hakem Kurulu önerileri göz önünde bulundurulur. Gerçek ve tüzel kişiler tarafından işletilmekte olan su ürünleri halinde ve toptan satış merkezinde bu madde hükümleri uygulanmaz. - Su ürünleri halinde, bu Yönetmeliğin uygulanmasında çıkabilecek idarî anlaşmazlıkları görüşerek çözümlemek ve işletmeciye önerilerde bulunmakla görevli bir Hakem Kurulu oluşturulur. Bu Hakem Kurulu; İşletme müdürü veya görevlendirdiği bir üye, Bakanlık İl Müdürü veya görevlendireceği bir üye, su ürünleri kooperatif, kooperatif birlikleri veya merkez birliklerinin kendi aralarından seçecekleri bir üye, su ürünleri müstahsilleri veya dernekleri veya vakıfları veya ihracatçılarının arasından seçilecek bir üye, komisyoncuların kendi aralarından seçecekleri bir üye ve Vali veya Kaymakam tarafından belirlenen o yerdeki en fazla üyeye sahip tüketici örgütünü temsilen birer üyeden olmak üzere toplam 6 üyeden teşekkül eder ve aynı sayıda yedek üyesi bulunur. Yukarıda sayılan kuruluşların o yerde bulunmaması ya da başka bir nedenden dolayı üye seçilememesi hâlinde boş bulunan üyelikler işletme müdürünce su ürünleri hali elemanları arasından atama yapılarak doldurulur. Bu kuruluşların o yerde sonradan kurulması ya da anlaşmazlık nedeniyle seçemedikleri kendi üyelerini seçmeleri durumunda işletme müdürünce atanan üyelerin görevleri sona erer. İşletmeci, halde hakem kurullarına uygun bir çalışma yeri ve ihtiyaç duyulan malzeme ve demirbaşları sağlamakla yükümlüdür. Hakem kurulu, bu Yönetmelikle kendisine verilmiş olan görevleri yerine getirir. Kurul tarafından alınan kararlar tavsiye ve görüş niteliğindedir. İlgili kurum ya da kuruluşlar veya kurullar, alınacak kararları ve yapılacak uygulamaları göz önünde bulundurur. Hakem kurulunun görevleri, yetkileri, çalışma esas ve usulleri Bakanlıkça belirlenir. - Su ürünleri sabit perakende satış yerleri, Bakanlık kontrolörleri, Sağlık Bakanlığı denetçileri veya Belediye yetkili personeli tarafından denetlenir. Sabit olmayan su ürünleri perakende satış yerlerinde ve seyyar yöntemlerle yapılacak satışlarda denetim ve kontroller ilgili Belediye Başkanlıklarınca gerçekleştirilir. Kontrol ve denetimlerde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Kontrol amacıyla gerektiğinde numune alınıp analiz yapılır veya yaptırılır. Alınan numune için bir bedel alınmaz. Su ürünlerinin kalite ve sağlık kontrollerinde, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa dayanılarak çıkarılan Su Ürünleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır. Denetim ve kontrolü yapılan yerin işletmecisi veya sorumlusu, kontrolör ve denetimle görevli personele her türlü kolaylığı göstermekle, istenilen bilgi ve belgeleri vermekle zorunludur. - Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce kurulmuş olan su ürünleri toptan ve perakende satış yerleri 1/9/2006 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadırlar.
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive