Amerikan Tarım Bakanlığı’ndan Türkiye notları - 2

Türkiye perakendesinin her yönüyle ele alındığı ve sektöre resmen bir check-up yapan Amerikan Tarım Bakanlığı Yabancı Tarım Servisi’nin (Foreign Agricultural Service – FAS) “Gıda Perakendesi” raporu ikinci kısmıyla bugün yayında. Dört bölüme ayırdığımız raporun devamı ve daha fazlası, yazı dizisi şeklinde Perakende.org okuyucularına sunulacak

Eklenme Tarihi : 26 Ağustos 2015 Çarşamba
amerikan-tarim-bakanligindan-turkiye-notlari-2

Amerikan Tarım Bakanlığı Yabancı Tarım Servisi, (Foreign Agricultural Service – FAS) Türkiye perakendesi üzerine derin araştırmalar yaparak sektöre dair ne varsa tüm yönlerini gözler önüne serdi. Sektörün gelecekte nasıl bir ivme izleyeceğinden büyümek ve mağazalaşmak aşamalarına, coğrafi şartların sektöre etkisinden ülkenin ekonomik gidişatının sektöre getireceklerine kadar her yönden sektöre yol haritası çizen rapor, FAS’ta yayınlandıktan sonra ilk kez Türkçeye çevrilerek Perakende.org’da sizlerle buluşuyor.

Raporun ikinci kısmı şöyle:
 

3.)Organize Perakende Sektörü Katılımcıları

1-Süpermarketler
Bölünmüş market yapısına bakıldığında, ilk 4 büyük firmanın gelirinin toplamı, toplam pazar gelirinin 5’te 1’ini geçmiyor. Yerel süpermarketlerin sayısının yükselmesi ve bakkalcılıktan organize zincir mağazalarına dönüşümle birlikte ciro hacmi artış gösteriyor. Şehirlerde sınırlı sayıda faaliyet gösteren büyük bölgesel süpermarketlerin 100’den fazla mağaza sayısı bulunmamakta ve küçük ölçekli birleşmeler ve varlık alımları bu segmentte en yaygın genişleme stratejisi olarak görülüyor.

Aşağıdaki tablo geçen yıl en fazla sayıda mağaza açan ilk 10 süpermarket zincirini göstermektedir:

Mağaza adı 31 Mayıs 2014  31 Mayıs 2015   Fark
BİM - Ulusal Discount 4269 4737 468
A 101 - Ulusal Discount 3160 3885 725
ŞOK - Ulusal Discount 2113 2358 245
UCZ - Ulusal Discount 1000 956 -44
EKOMİNİ - Ulusal Discount 923 1212 289
MİGROS - Uluslararası 779 1011 232
HAKMAR - İstanbul Discount 276 300 24
CarrefourSA EXP. - Uluslararası 249 384 135
KİLER - Ulusal 210 201 -9
BİZİM - Toptan Satış 156 160 4

 

2-Uluslararası Süpermarket Zincirleri
İsviçreli Migros, Türk pazarına 1954 yılında girdi ve ilk yabancı süpermarket zinciri oldu. Daha sonra 1975 yılında çoğunluk hissesini Koç Grubu satın aldı. 2011 yılında kendi discount markası ŞOK'u Yıldız Holding'e sattıktan sonra bu boşluğu yeni konsepti M-Jet ve Tansaş Mini ile doldurmayı planlıyor. Küçük boyutlarda olmasına rağmen bu mağazalar discount mağazaları değil ve süpermarket konseptini 3 bin 200' e yakın ürün tipiyle koruyor.

Alman Metro grubu 1990 yılında, Metro Cash&Carry ve Real Hipermarketleri ile Türkiye'de aktif oldu. Metro ilk Cash & Carry konseptinde olan market olarak hedefleri özel haneler olan diğer perakendecilerin aksine otel, restoran, catering, özel gıda perakendecileri gibi profesyonel ticari müşterileri hedefledi. 2015 yılında Metro, gelişmeye yönelik 2 örnek uygulama geliştirdi. Bunlardan birincisi Boğaziçi Üniversitesi ile birlikte işbirliğine giderek Türkiye'de gastronomi ve mutfak kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak amacıyla bin 700 metrekare üzerine GastronoMetro platformunu kurdu. Burada gastronomi ile ilgilenen herkes için operasyonel yönetim, hijyen, dünya mutfağı, menü kavramı gibi konularda dünyanın dört bir yanından gelen Michelin'in yıldız şefleri ile eğitimler verecekler. Metro marketlerin sayısı 4 bine ulaşan çalışanları da gelecek yıllarda burada eğitim görecek. Metro ayrıca bu yıl oteller, restoranlar ve catering hizmeti veren şirketler ve işletmeciler için de Horeca Festivali'ni başlattı. Festival 20 Nisan’da Samsun'da başladı ve 13 farklı şehirdeki Metro Grossmarket mağazalarını gezdikten sonra 14 Mayıs’ta İstanbul'da sona erdi. Festivalde, Anadolu'nun çeşitli bölgelerindeki yerel üretimler teşvik edildi ve toplamda 7 bin kişinin üzerinde üretici ve tüketici kendi talep ve sorunlarını da görüşme üzere festivale katıldı.

Fransız zincir Carrefour, Türk pazarına 1993'te girdi ve 3 sene sonra 1996'da ortaklığa girerek hisselerinin yüzde 40'ını Sabancı grubuna satıp yüzde 60'ını endi mülkiyetinde tutarak Türkiye'nin önde gelen holdingi CarrefourSA'yı kurmuş oldu. 2013 yılında Sabancı ek olarak 141 milyon TL karşılığında yüzde 14 daha hisse satın alarak payını yüzde 50.8'e çıkarttı. Daha sonra 2013 Mayıs'ta Sabancı İspanyollarla orta olduğu soft discount zinciri DİA'yı 320 milyon TL karşılığında Yıldız Holding'e sattı.

İngiliz Tesco, 2003 yılı Kasım ayında Türk yerel zinciri Kipa'yı satın aldı ve 2006 yılında Kipa Express konseptinde piyasaya sundu. Ancak Tesco şimdilerde hard discount zinciri BİM ile karşı karşıya rekabette karşı karşıya kaldığı için şimdi en çok kar ettiği İzmir ve Ege Bölgesi'ndeki mağazalarına odaklanıyor. Analizciler şirketin sermaye harcamalarını azaltmak ve karı artırmak için Tesco'nun bazı mağazalarını kapatacaklarını öngörüyor.


3-Benzin İstasyonu Marketleri
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) verilerine göre Türkiye’de birçoğunda market olan 13 bin tane benzin istasyonu var. Bu marketler genellikle araba sürerken ve seyahat ederken kullanılabilecek elverişli ürünler satıyorlar ve bu marketlerin toplam perakende sektöründeki payı göz ardı edilebilir.
Aşağıda en popüler benzin istasyonları marketleri ve onların Türkiye’deki mağazaları listelenmiştir.

1. Türkiye’de 680 tane BP istasyonu var ve hepsi de BP Shop’a sahip.Şehirlerarası yollardaki bazı istasyonlarda Burger King, Mc Donald’s, Pizza Hut gibi fast food zincirleri de bulunuyor.
2. 90 yıldır Türkiye’de bulunan Shell, 2006 yılında Türkpetrol ile birleşti ve şu anda hepsinde market olan bin tane istasyonu var.
3. 2012 yılında Austrian OMV tarafından satın alınan Petrol Ofisi şu anda hepsinde market bulunan ve bazılarında ayrıca Würth, DiaSA, Aslı Börek, Simit Sarayı gibi markalar bulunan 2 bin 200 tane istasyona sahip. Petrol Ofisi 2014 yılında Migros ile yaptığı anlaşma gereği seçilmiş istasyonlardaki marketlerinin yerine M-Jet açarak ortaklığa gitti.
4. Opet’in kendi markası Sunpet ile beraber toplamda bin 424 istasyonu bulunuyor ve tüm istasyonlarında da market bulunuyor.
5. Russian Lukoil 2008 yılında Akpet’i satın aldı ve 700 istasyonu da Lukoil adı altında hizmete sundu. Bu istasyonlarda da market ve 300’ün üstünde restoran bulunuyor.


4.)Geleneksel Market Katılımcıları
Genellikle alkollü ve alkolsüz içki, sigara, paket şekerlemeler ve açık kuruyemişler satan bakkallar, açık hava pazarları ve büfeler Türkiye’deki organize olmayan pazarları oluşturuyor.-

Bakkallar neredeyse her mahallesinin köşesinde bulunan ve 50 metrekare ya da daha az bir alana sahip satış yerleridir. Henüz birkaç marka alternatifi içinde günlük ev ihtiyaçları ve kişisel bakım ürünlerini de buralarda bulabilirsiniz. Hızlı bir şekilde büyüyen ve büyümeye devam eden perakende zincirleri karşısında oldukça baskı altında kalan bakkalların sayısı son 10 yılda 165 binden 90 binin altına düştü. Bu durum aynı zamanda organize perakendeciliğe doğru bir eğilimin göstergesidir. Ancak gıda perakende sektörünün parçalanmış doğası gereği, bazı elverişli mağazalar pazardaki önemlerini koruyor.

Her şehrin her ilçesinde haftanın en az bir gününde pazar kuruluyor. Genellikle taze meyve sebze satıyorlar ama bunun haricinde tezgâhlarında mutfak ve giyim ürünlerini de uygun fiyata, çok geniş bir ürün çeşitliliğiyle bulundurdukları için Türk tüketiciler tarafından hala fazlasıyla tercih ediliyorlar.
Bakkal ve büfeler satın alımlarını dağıtıcı, acente, toptancı ve Cash & Carry marketler gibi birçok kanaldan yapıyorlar. Büyük şehirlerdeki pazarlar alımlarını genellikle toptancılardan ya da halden yaparken, küçük şehirlerdeki pazarlar ise direk üretim yapan köylü ve çiftçilerden alım yapıyor.

 

Raporun giriş notlarına buradan

İlk kısmınaysa şuradan ulaşabilirsiniz.

E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive