Eklenme Tarihi : 25 Ocak 2008 Cuma
Doç.Dr. Kenan Aydın

Adil Ticaret

Bu yazımda adil ticaret/fairtrade konusuna değinmeye çalışacağım. Prof.Dr. Yavuz Odabaşı hocamız uluslar arası bir sivil toplum hareketi olan Adil Ticaret konusunun ülkemizde gerektiği gibi bilinmediği ve uygulanması konusunda da yeterli bir inisiyatif oluşturulamadığını belirtmektedirler


Dünyada hakim ekonomik düzenin uygulaması; bir tarafta kazananlar diğer tarafta ise kaybedenleri ortaya çıkarmaktadır. Özellikle de tedarik zincirinin ilk halkası olan küçük üreticiler ve yoksul köylüler burada kaybedenlerdir. Kazananlar ise kuzeydeki zenginlerdir. Bu, zenginin fakiri sömürüsü denilebilecek olgu; zaman, zaman uluslararası platformalarda zengin ülkelere karşı bazı siyasi aktörler tarafından dile getirilerek; haksızlığın giderilmesi amacıyla zengin ülkelerden fakir ülkelere doğru bir kaynak transferi yapılması gerekliliğine vurgu yapılmaktadır. Örneğin birkaç yıl öncesinde Malezya devlet başkanı olan Muhattir Muhammed, Dünya Ticaret Örgütünün (WTO) toplantısında bu konuyu çok açık biçimde ortaya koymuştur. Ancak bunların yeterli olamadığı açıktır. Günümüzde en büyük güç olan tüketicilerin bu konuya duyarlılık göstermeleri çok önemli olacaktır. Bu bağlamda uluslararası bir sivil toplum hareketi olan adil ticaret güneydeki küçük üretici, yoksul köylüler ve işçiler için cılız da olsa ümit verici bir çıkıştır. Bu sivil toplum hareketinin çıkışını karıncanın meşhur hacca gidiş hikayesi ile özdeşleştirebiliriz. Bilindiği gibi; karınca hacca gitmeye karar verince kendisine; siz bu hızla oraya nasıl varacaksınız diye sorulmuş o da gidemezsem de o yolda ölürüm diyerek hedefi ile ilgili inancını ortaya koyabilmiştir. Belki de bu uluslar arası sivil toplum hareketi dünyadaki aşırı dengesizliği bir ölçüde ortadan kaldırabilecektir. Bu harekete çok önemli bir satınalma gücüne sahip gelişmiş batı ülkeleri tüketicileri tarafından sahip çıkılması da ayrıca önemlidir. Adil ticaret, fakir köylülerin ürettiği ürünlere tüketiciler tarafından primli bir fiyat verilerek uluslararası piyasa fiyatının biraz üzerinde bir fiyatla satın alınmasıdır. Gelişmekte olan ülkelerde üretilen ürünlerin üzerinde bulunan Adil Ticaret Markası etiketi dezavantajlı konumda bulunan bu üreticilerin ürünlerinin daha iyi bir fiyatla satılmasını sağlar. Bir ürünün üzerinde Adil Ticaret Markası/FAIRTRADE MARK bulunması o ürünün uluslararası Adil Ticaret standartlarına uygun olduğunu gösterir. Bu standartlar Adil Ticaret Etiketleme Organizasyonları tarafından belirlenir ve bu organizasyon sözkonusu standartlara sahip ürünleri sertifikalandırır. Adil Ticaret'in temel prensipleri;· Zayıf konumdaki üreticilere destek sağlamak, Örneğin küçük kahve üreticisi aile işletmeleri.· Doğrudan ticaret: ürünler aracı kullanmadan üreticilerin doğrudan kendileri ya da onların organizasyonları (kooperatifler) tarafından belirli bir minimum fiyat garantisi ile uluslararası pazarlara ulaştırılmalıdır.· Adil bir fiyat garantisi; küçük üreticilere öyle bir minimum fiyat verilmelidir ki bu fiyat üretim maliyetlerini karşıladığı gibi küçük üreticilerin ürünleri üretmeye devam etmelerini sağlamalıdır.· Avans ödemesi; çoğu kez küçük üreticiler ürünlerini uluslararası pazarlara ulaştırmak için yeterli finansmana sahip olamazlar. Bu nedenle yüksek faiz maliyetlerine katlanmamaları için kendilerine ithalatçı tarafından bir ön ödeme yapılmalıdır.· Sosyal ve ekonomik gelişme primi; üreticilere ürün fiyatlarının yanında bir de sosyal ve ekonomik primler verilir. Sosyal ve ekonomik kalkınma amacıyla ödenen bu ilave primlerin kullanımına karışılmaz.· Uzun dönemli ticari ilişkiler; adil ticaret; küçük üreticilerin kendilerini güvende hissedebilmeleri için uzun dönemli ilişkilerin kurulması gereklidir.Adil ticaret konusunda duyarlılığı olan ülkelerden birisi İngilteredir. İngilterede değişik formattaki birçok perakendeci kuruluş mağazalarında adil ticaret etiketli ürünlere yer verirler. Mağazalarında adil ticaret etiketli ürünlere yer veren başlıca perakendeciler; Asda, Booths, MarksSpencer, Morrisons and Safeway, Sainsburys, Spar, Tesco, Somerfield, Londis, Co-op, Budgensdir.Duyarlı tüketiciler adil ticaret sertifikalı ürünleri diğer alternatif ürünlere karşı tercih etmekle bir anlamda sömürülen küçük üreticiler ile yoksul işçi ve köylüleri desteklemiş olurlar. Burada Adil Ticaret e tüm boyutları ile değinmenin mümkün olamayacağı açıktır.Uluslararası sivil toplum hareketi olan adil ticaret anlayışının Türkiyede de benimsenmesi ile adil ticaret konusunda çaba gösterecek bir sivil toplum kuruluşunun oluşturulmasına katkı sağlamak ve tedarik zincirinin ilk halkası olan zayıf konumdaki küçük üreticilerin korunmasına yönelik çaba içerisinde olunması, sosyal sorumluluğun bir gereğidir.
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive