Gelecek Vaat Eden Sektör: Meyve Suyu

Bir tarım ülkesi olan Türkiye, meyve üretimi, meyve suyu işlemesi ve ihracat alanlarında dikkati çeken bir potansiyele sahip. Kişi başına tüketim miktarı 2000 yılından bu yana yaklaşık üç kat artarak 10 litreyi aştı ve sektörün büyüklüğü 1 milyar TLye ulaştı

Eklenme Tarihi : 15 Haziran 2009 Pazartesi
gelecek-vaat-eden-sektor-meyve-suyu
Özlem ElgünTürkiyedeki meyve suyu sektörü ve tüketimi diğer pazarlarla karşılaştırıldığında oldukça yüksek bir potansiyele sahip. Türkiyede kişi başına tüketim 11 litre civarındayken, AB ülkelerinde bu rakam ortalama 23 litre civarında seyrediyor. Bu eğilim, yine Türkiyedeki gibi meyve suyu ve meyve nektarı kategorilerinde etkili olurken, özellikle Batı Avrupa ülkelerinde meyve suyu tüketimi, toplam tüketimin yüzde 70ini oluşturuyor. Türkiyeye bakıldığında ise nektar tüketimi benzer bir yüzdede. AB ülkelerinde en çok tüketilen meyve suyu tatları portakal ve elma iken Türkiyede şeftali, vişne ve kayısı ilk üç sırayı paylaşıyor.Türk Gıda Kodeksine göre, sadece meyve oranı yüzde 100 olan içecekler meyve suyu kategorisine giriyor. Meyve oranı yüzde 25-99 olanlar meyve nektarı, yüzde 10-24 olanlar meyveli içecek, yüzde 0-9 olanlar aromalı içecek ve yüzde oranı 0 olanlar ise toz içecek olarak sınıflandırılıyor. Türkiye ve AB ülkelerinde bu kategori farklılığı ambalaj üzerindeki etikette yer alıyor ve tüketicilerin bu bilgilere dikkat etmesi gerekiyor.Dünya meyve/sebze suları pazarı ve yeni eğilimler (*)Sebze suyu pazarı dünyada meyve suyu ile birlikte inceleniyor. İçecek kategorisi içinde dünyada en çok perakende satışı artan ürün olan meyve suyunun son yıllarda tüketimi giderek artış gösteriyor. Birçok uluslararası içecek markası, bu tüketim talebine paralel olarak, yatırımlarına başladı ve ürün çeşitlendirmesine gidiyor. Dünyadaki sağlıklı ürün tüketim trendi çerçevesinde, birçok tüketici gazlı içecekler yerine meyve veya sebze sularına yöneldi. Bunlar arasında da konsantreden üretilmeyen meyve/sebze sularının talebi önemli ölçüde arttı. Özellikle konsantreden üretilmeyen meyve/sebze suları tüketiciye daha kaliteli bir ürün imajı vermeyi başardı ve daha sağlıklı bir ürün olarak algılandı. Sağlıklı tüketim eğilimleri ve dünyada artan obeziteye yönelik kaygılar çerçevesinde, meyve/sebze sularında bulunan şeker miktarı da önem kazandı, daha düşük şeker ihtiva eden ürünler göreceli daha düşük kalorisi nedeniyle tercih edilmeye başlandı.Gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan bir başka eğilim de vitamin/mineral takviyeleri bulunan içecekler yönünde gelişti. Özellikle narenciye suları bu takviyelerle tüketiciye sunulmaya çalışıldı. Ayrıca üretici firmalar, ürünlerinin doğallığını vurgulamak amacıyla tüketici ile yakın iletişim halinde bulundu. Sağlığa yönelik tüketim eğilimlerinin daha da yaygınlaşacağı tahmin edilirken, üretici firmaların bu noktaya gelecekte daha fazla vurgu yapması bekleniyor.Ayrıca yüksek antioksidan miktarına sahip olan meyve/sebze suları özellikle yaşlanan toplumlarda rağbet görüyor. Yine organik yollarla üretilmiş meyve ve sebze suları da her geçen yıl pazar payını artıran bir ürün grubu haline geliyor.Bu bağlamda dünyada meyve/sebze suyu üreticileri daha düşük şeker oranına sahip ürün çeşitlerini satışa sunmaya başladı. Organik yollarla üretilmiş ürünlerin maliyetlerinin daha yüksek olmasına karşın, tüketicilerin bu ürünleri daha fazla tüketmeye başladıkları da gözlendi. Yine organik yollarla üretilmiş meyve/sebze sularının dağıtım kanalları gelişim gösterirken, daha önce küçük marketlerde satışa sunulan ürünlerin sadece hipermarketler tarafından da tüketicilerin beğenisine sunulmaya başlandı. Katkılı meyve/sebze suları içinde vitamin/mineral ve kalsiyum eklenmiş ürünler en çok tercih edilen ürünler olmakla birlikte, önümüzdeki dönem Omega 3, aloe vera, amino asit, lif ve probiyotik maddeler içeren ürünlere yönelik talebin de artacağı tahmin ediliyor.Yine önümüzdeki dönemde tropik ortamlarda yetişen ve sağlıklı olduğu düşünülen meyve sularına yönelik talebin artacağı, bu çerçevede açai, mangosteen vb. ürünler içeren meyve/sebze sularının revaçta olacağı öngörülüyor.Sağlıkla ilgili bilinçlenmelerle birlikte tüketiciler günlük aldıkları sebzelerin yeterli miktarda olmadığını düşünmeye başladı. Bu durum son dönemlerde sebze suyu ürünlerinde önemli gelişmelere yol açarken, gelinen noktada ilerlemenin 2005-2010 döneminde de devam etmesi bekleniyor. Üreticilerin sadece günlük ihtiyacı karşılayan sebze karışımlarıyla değil diyet lifi eklenmiş olan ürünleri piyasaya sürmeleri beklenen gelişmeler arasında yerini alıyor.Datamonitor verilerine göre dünya meyve ve sebze suyu pazarı 2008 yılında bir önceki yıla göre yüzde 3,4 artarak 63,8 milyar dolara ulaşırken, 2013 yılında pazarın beklenen büyüklüğü 75,4 milyar dolar... 2008 yılında hacimsel olarak yüzde 3,8 artışla pazar 42,6 milyar litreye ulaşan pazarın, yine 2013 yılında 51,4 milyar litreye ulaşması bekleniyor.2008 yılı dünya meyve ve sebze suyu pazarında sebze suyunun payı yüzde 6,9... Dünya meyve ve sebze suyu tüketiminin yaklaşık yarısı AB ülkeleri tarafından gerçekleştiriliyor. Ardından ABD ve Asya-Pasifik ülkeleri geliyor. Örneğin 2008 yılında pazara sunulan sebze içeceklerinin yarısı Asya-Pasifik ülkelerinden... Bu ürünlerin çoğunluğu da Japonyada piyasaya sürülüyor. Japon tüketiciler yeterli miktarda sebze tüketmedikleri düşüncesiyle günlük tüketilmesi gereken sebzeyi yeterli derecede ve daha kolay tüketmelerini sağlayacak sebze içeceklerini tercih ediyor. Örneğin ABD ve Avrupada sebze suları genellikle meyve sularıyla karıştırılarak piyasaya sürülüyor. Bunun nedeni bu ülkelerde tat unsurunun içeceğin fonksiyonundan daha önemli kabul edilmesi olarak görülüyor. Batı tarzı sebze suları denilince genellikle meyve suyu ile karıştırılmış havuç ve domates suları akla geliyor.Sebze suyu tüketimi için, üreticiler yoğun çalışan tüketicilerin iş başındayken bile kolaylıkla içebilecekleri poşet ambalajlarda sebze içecekleri üretiyor. Karışık sebze suları başta olmak üzere sebze sularında en çok tercih edilen ürünler; havuç ve domates suları olurken, ardından kereviz ve balkabağı suları tercih edilen sebze suları arasında yer alıyor. Sebze suyuna ek olarak egzotik meyvelerle karıştırılarak yapılan sebze suları da pazarda talep görüyor.Dünyada durum Dünya Meyve Suyu ve Konsantresi ihracatında 2007 yılı itibariyle diğer portakal suları (yüzde 25) en fazla paya sahip. Elma suyu (yüzde 20), dondurulmuş portakal suları (yüzde 16,7) ve diğer meyve/sebze suları (yüzde 15) da dünya ticaretinde öne çıkan meyve suyu çeşitleridir. Dünya ticaretinde HS Kodu (Harmonized System Code) bazında takip edilebilen tek sebze suyu domates suyudur. 2007 yılı itibariyle dünya domates suyu ihracatı 51 milyon dolardır. (Tablo 1)Tablo 1. Ürünler İtibariyle Dünya Meyve Suyu ve Konsantresi İhracatı (1.000$) Kaynak: ITC (International Trade Centre) Trade MapBrezilya, Çin, Belçika ve Hollanda dünyadaki önemli ihracatçılardır. Bu ülkeler, değer olarak dünya meyve suyu ve konsantresi toplam ihracatının 2007 yılında yüzde 43ünü gerçekleştirmiştir. Brezilya tek başına dünya ihracatı içinde yüzde 16,7, Çin yüzde 9,5, Belçika yüzde 9, Hollanda yüzde 8lik paylara sahiptir. Brezilyanın ihraç ürünleri arasında başta dondurulmuş portakal suyu olmak üzere diğer portakal suları, diğer meyve/sebze suları ve elma suyu geliyor.Almanya, ABD ve Belçika dünya ihracatında olduğu kadar ithalatında da önemli bir yere sahiptir. Bu ülkelerin ithalatı daha çok konsantre meyve suları üzerine oluyor. ABD ve Almanya dünya ithalatında sırasıyla yüzde 13 ve yüzde 11,8lik payları ve İngiltere ve Fransa yüzde 7lik payları ile büyük ithalatçı konumunda yer alıyor.Türkiyede durumTürkiyenin meyve/sebze suyu ve konsantreleri ihracatı 2008 yılında 131 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatta en önemli kalem elma suyu iken 2008 yılında diğer meyve/sebze suları (70 bin dolar) ihracatta ilk sırayı alıyor. Bu grupta vişne, şeftali, kayısı suları ve sebze suları gibi ürünler bulunmakta ve toplam ihracatta yüzde 53lük bir paya sahiptir. Yıllar yılı ihracatta en önemli yeri tutan elma suyunun toplam ihracattaki payı ise 2008 yılında değer olarak yüzde 34e geriledi. (Tablo 2). Tablo 2. Türkiyenin Yıllar İtibariyle Meyve /Sebze Suyu ve Konsantresi İhracatı(Miktar: Ton, Değer: 1000 $)Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı Bilgi SistemiTürkiyenin meyve suyu ihracatında Almanya en önemli pazardır. Türkiye meyve suyu ve konsantreleri ihracatında 2008 yılı itibariyle Almanya yüzde 19,6, Hollanda yüzde 12,6 ve İngiltere yüzde 7lik paya sahiptir.2008 yılında en çok ihraç edilen ürün olan diğer meyve/sebze suları, başta Almanya ve ABD olmak üzere Japonya, İngiltere, Güney Kore Cumhuriyeti, Fransa ve Hollanda gibi çeşitli ülkelere ihraç ediliyor. Bugün Türkiye 100den fazla ülkeye meyve suyu ve konsantreleri ihraç ediyor. (*) İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi (İGEME) Uzman Yardımcısı Nilüfer YılmazYarın: MEYED Başkanı Alaaddin Güç, Aroma Genel Müdürü Mahmut Atom Duruk, Aslanoba Gıda (Juss Meyve suları) Ürün Müdürü Yunus Elmas, Gülsan Gıda (Meysu) Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Güldüoğlu, Kızıklı Gıda (Netto) Yönetim Kurulu Üyesi Funda Kızıklı ve Pfanner Türkiye Ana Distribütörü Insiderinvest CEO Yakup Altuntaş'ın görüşleri ile devam edeceğiz...Bu haber Market Dergisi'nden alınmıştır
E-BÜLTENİMİZE KAYIT OLUN
Copyright © 2005-2015 PEBEV Perakende Bilgi Evi
designed by nette interactive